بررسی یافته‌های کلینیکی و پاراکلینیکی بیماران با تشخیص پانکراتیت حاد وعوامل مرتبط با آن

زمینه و هدف: پانکراتیت حاد، بیماری شایع و بحث برانگیز است که می‌تواند عوارض موضعی و سیتمیک داشته باشد. این بیماری براساس یافته‌های سونوگرافی به دو گروه پانکراتیت صفراوی وغیرصفراوی تقسیم می‌شود. هدف از این مطالعه بررسی یافته‌های کلینیکی و پاراکلینیکی بیماران با تشخیص پانکراتیت حاد وعوامل مرتبط با آن بود.روش بررسی: این مطالعه، از نوع مقطعی می‌باشد. جمعیت مورد مطالعه تمامی بیمارانی که در بیمارستان‌های بعثت و توحید شهر سنندج از ابتدای فروردین ماه 1395 تا انتهای اسفند ماه 1396 با تشخیص پانکراتیت حاد بستری شده بودند. معیار ورود به مطالعه شامل داشتن تشخیص قطعی پانکراتیت حاد براساس معیارهای بالینی (درد شکمی مشخصه)، آزمایشگاهی (افزایش آمیلاز یا لیپاز بیش از سه برابر حد نرمال) و یا یافته‌های تصویربرداری بود. بیماران با بیماری‌های زمینه‌ای مزمن نظیر دیابت، نارسایی مزمن کلیه یا کبد، بیماری قلبی پیشرفته و نئوپلاسم‌ها، از مطالعه حذف شدند تا اثرات مخدوش‌کننده کاهش یابد.یافته‌ها: از 150 بیمار مبتلا 89 نفر زن 59.33% و 61 نفر مرد 40.67% بود. میانگین سن مبتلایان 53.11 سال بود 62% بیماران پانکراتیت صفراوی و 38% غیرصفراوی داشتند. شیوع پانکراتیت الکلی در جمعیت 5.33% بود. سن افراد با پانکراتیت صفراوی بیشتر از غیرصفراوی بود. باتوجه به معیار رانسون شش درصد بیماران مبتلابه پانکراتیت حاد شدید بودند که همگی آنها سن بالای 60 سال داشتند.نتیجه‌گیری: پانکراتیت حاد در زنان و در دهه پنجم زندگی شیوع بیشتری داشت و شایع‌ترین علت آن سنگ‌های صفراوی بود. بیماران مبتلابه پانکراتیت صفراوی به‌طور معناداری مسن‌تر بودند و سن بالا با افزایش شدت بیماری همراه بود. همچنین، قند خون، ast و ldh در موارد شدید به‌طور قابل توجهی بالاتر بود. این نتایج اهمیت تشخیص زودهنگام، ارزیابی دقیق شدت بیماری و توجه ویژه به بیماران مسن و مبتلابه پانکراتیت صفراوی را در جهت کاهش عوارض و بهبود پیامدهای بالینی نشان می‌دهد.

clinical and paraclinical findings of patients with a diagnosis of acute pancreatitis and its related factors

background: acute pancreatitis is a common and challenging disease that can develop local and systemic complications. it is divided into biliary and non-biliary pancreatitis, based on ultrasonographic findings. this study aimed to evaluate the clinical and paraclinical findings of patients with acute pancreatitis and related factor.methods: this cross-sectional study included all patients hospitalized with a diagnosis of acute pancreatitis in besat and towhid hospitals of sanandaj from march 2016 to march 2018. all patients admitted with a confirmed diagnosis of acute pancreatitis during the mentioned period were enrolled. inclusion criteria were a definitive diagnosis of acute pancreatitis based on clinical features (characteristic abdominal pain), laboratory findings (serum amylase or lipase elevated more than three times the normal level), and/or imaging evidence. patients with chronic underlying conditions such as diabetes, chronic renal or hepatic failure, advanced cardiac disease, or neoplasms were excluded to reduce confounding effects.results: of the 150 patients, 89 were female (59.33%), and 61 were male (40.67%). the mean age of the patients was 53.11 years old. 62% of patients had biliary pancreatitis, and 38% had non-biliary. the prevalence of alcoholic pancreatitis in the population was 5.33%. the age of people with biliary pancreatitis was more than non-biliary. according to ranson's criteria, 6% of patients had severe acute pancreatitis, all of whom were over 60.conclusion: acute pancreatitis was more prevalent among women, particularly in the fifth decade of life, with gallstones being the leading cause. patients with biliary pancreatitis were significantly older, and advanced age was associated with increased disease severity. moreover, blood glucose, ast, and ldh were significantly higher in severe cases. these findings highlight the importance of early diagnosis, accurate severity assessment, and special attention to elderly patients and those with biliary pancreatitis to reduce complications and improve clinical outcomes.