بررسی اثر بازتوانی قلبی بر عملکرد اندوتلیال در بیماران سیگاری مبتلا به بیماری ایسکمیک قلب

زمینه و هدف: سیگار کشیدن خطر بروز حوادث قلبی را در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر افزایش می‌دهد. از این‌رو، ارزیابی اثرات بازتوانی قلبی مبتنی بر ورزش بر عملکرد اندوتلیال در بیماران سیگاری و همچنین بررسی ظرفیت عملکردی در این بیماران ضروری می‌باشد. روش بررسی: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی بر روی 56 بیمار سیگاری غیردیابتی با سابقه مداخله عروق کرونر از طریق پوست یا بای‌پس عروق کرونر در خرداد تا شهریور 1394 در بیمارستان امام‌خمینی اهواز انجام شد. براساس بازتوانی قلبی، بیماران به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. پیش از بازتوانی، قندخون ناشتا، پروفایل لیپیدی (لیپوپروتیین با چگالی کم، لیپوپروتیین با چگالی بالا، تری‌گلیسرید و کلسترول توتال) و (ankle brachial index (abi جهت بررسی عملکرد اندوتلیال اندازه‌گیری شدند. همچنین، metabolic equivalents (mets) براساس پرسشنامه duke activity status index اندازه‌گیری شدند. پس از گذراندن 24 جلسه بازتوانی (در طول مدت دو ماه و به‌صورت هر هفته سه جلسه یک ساعته)، مقادیر فوق مجدداً چک و با مقادیر اولیه مقایسه شدند.یافته‌ها: میانگین سنی افراد در گروه بازتوانی قلبی و گروه شاهد به‌ترتیب 61/18 و 52/32 بود. پیش از انجام مداخله در هیچیک از متغیرهای abi، bmi، فشارخون سیستولیک و دیاستولیک، ldl، تری‌گلیسرید، کلسترول تام و قندخون ناشتا تفاوت معناداری میان دو گروه مشاهده نشد و تنها تفاوت معنادار مشاهده شده میان دو گروه در میزان hdl و met دیده شد. پس از بازتوانی قلبی، میانگین میزان تغییرات abi با تمرینات ورزشی به‌طور میانگین در نیمه راست بدن 0/078+ و در نیمه چپ بدن 0/084+ بود که در گروه شاهد این مقادیر به‌ترتیب 0/002 و 0/003 بود (0/001=p). میزان تغییرات در افزایش mets و نیز کاهش شاخص توده بدنی، فشارخون سیستولی و دیاستولی در گروه بازتوانی نسبت به گروه شاهد از لحاظ آماری معنادار بود. افزون‌براین، تغییر معناداری در قند خون ناشتا و پروفایل لیپیدی میان گروه‌ها وجود نداشت.نتیجه‌گیری: دو ماه بازتوانی قلبی با تمرینات ورزشی منظم با بهبود میزان abi به‌عنوان شاخصی برای عملکرد اندوتلیال و پیش‌آگهی بیماری‌های قلبی - عروقی و نیز بهبود ظرفیت عملکردی قلبی (افزایش شاخص mets) در میان بیماران سیگاری همراه است. 

effect of cardiac rehabilitation on endothelial function in smoker patients with ischemic heart disease

background: smoking enhances the risk of cardiac events in patients with coronary artery disease. so, it is necessary to evaluate the effects of exercisebased cardiac rehabilitation on endothelial function and functional capacity among smoker patients.methods: this randomized clinical trial study was conducted on 56 nondiabetic smokers with a history of percutaneous coronary intervention or coronary artery bypass graft surgery in imam khomeini hospital from may to august 2015. based on cardiac rehabilitation, patients were divided into intervention and control groups. before rehabilitation, fasting blood sugar (fbs), lipid profile (ldl, hdl, triglyceride, and total cholesterol), and anklebrachial index (abi) were measured for endothelial function. besides, mets were measured based on the duke activity status index. after 24 rehabilitation sessions (3 sessions of 1 hour each week for 2 months), all values were checked again and compared with the initial values.results: the mean age of the subjects in the cardiac rehabilitation and control groups were 61.18 and 52.32, respectively. before the intervention, there were no significant differences between the two groups in terms of the abi variables, bmi, systolic and diastolic blood pressure, ldl, triglyceride, total cholesterol and fbs; only hdl and  mets showed significant differences. after exercisebased cardiac rehabilitation, the mean rate of abi changes was +0.078 on the right side of the body and +0.084 on the left side of the body. in the control group, these values were 0.002 and 0.003, respectively (p=0.001). the amount of changes in increasing mets as well as decreasing body mass index (bmi), and systolic and diastolic blood pressure in the rehabilitation group were statistically significant compared to the control group. in addition, there were no significant differences in terms of fbs and lipid profiles either (p>0.05).conclusion: two months of cardiac rehabilitation with regular exercise was associated with improved abi as an indicator of endothelial function and prognosis of cardiovascular disease, as well as improved cardiac functional capacity among smoker patients.