پیامدهای واکسن آسترازنکا در ابتلا به کووید-19 و عود در افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس

زمینه و هدف: بیماری کووید-19 تهدیدی برای افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن ناشی از سیستم ایمنی، مانند مالتیپل اسکلروزیس (multiple sclerosis, ms) است. هدف از این مطالعه پیگیری بیماران ms تا سه ماه پس از واکسیناسیون با واکسن آسترازنکا برای عود ms و عفونت کووید-19 بود.روش بررسی: در این مطالعه توصیفی تحلیلی از نوع پیگیری، جامعه مطالعه بیماران ms بالای 18 سال استان کرمانشاه بودند که دو دوز واکسن آسترازنکا را بین مرداد تا آبان 1400 دریافت کردند. اطلاعات دموگرافیک بیماران از سامانه ملی ثبت ms ایران استخراج شد. اطلاعاتی در مورد مشخصات بالینی افراد، عفونت کووید-19 و عود ms به‌صورت تلفنی با استفاده از فرم محقق ساخته گردآوری گردید.یافته‌ها: 40 بیمار ms با میانگین (sd) سن 39/27 (8/8) سال شامل 32 نفر (%80/0) زن بررسی شدند. از دوز دوم واکسن تا سه ماه بعد، چهار نفر (%10) عود ms داشتند شامل دو نفر (50%) علایم حسی، یک نفر (25%) درگیری عصب اپتیک و یک نفر (25%) علایم حرکتی و درگیری راه‌های پیرامیدال. چهار نفر (10%) به کووید-19 مبتلا شدند که سه نفر از آنان علایم خفیف داشتند و بدون مراجعه به پزشک بهبود یافتند اما در یک نفر که ریتوکسیماب استفاده می‌کرد، علایم شدید بود و نیاز به مراجعه به پزشک پیدا کرد. هیچ موردی از ترومبوز مشاهده نشد.نتیجه‌گیری: تفاوت معناداری از نظر شیوع ابتلا به کووید-19 و عود ms، در سه ماه پیش از واکسیناسیون و سه ماه پس از واکسیناسیون در بیماران مشاهده نشد. نیاز به مطالعات بیشتر با دوره پیگیری طولانی‌تر احساس می‌شود. 

outcomes of astrazeneca vaccine for relapse and covid-19 infection in people with multiple sclerosis

background: people with chronic diseases of the immune system, such as multiple sclerosis (ms), are at risk for covid-19 disease. however, more research is needed with longterm followup. the aim of the study was to follow up people with ms (pwms) for up to three months after astrazeneca vaccination for the recurrence of ms and covid19 infection.methods: this study was a case study (descriptiveanalytical) of followup type. the study population was pwms over 18 years of age in kermanshah province who received both doses of the astrazeneca vaccine. this study was conducted from august to november 2021. sampling was done with existing methods based on the national ms registry of iran (nmsri). demographic information of patients was extracted from nmsri. a researchermade form was used to collect information by telephone three months after vaccination about clinical characteristics, covid-19 infection, and recurrence of ms. data were analyzed using spss25 software.results: study participants were 40 ms patients with a mean (sd) age of 39.27 (8.8) years, including 32 (80.0%) women. a mean of 9.39 (4.6) years had passed since the patients were diagnosed with ms, and 29 (76.4%) had rr type ms. four patients (10%) relapsed between the second dose and three months later, of whom two (50%) had sensory symptoms, one (25%) had optic nerve involvement, and one (25%) had motor symptoms and pyramidal pathway involvement. the symptoms of covid19 were mild in three patients (10%), while severe symptoms developed in one patient (10%) who received rituximab. among the patients, no cases of thrombosis were observed. infusion therapy, a leg fracture, and kidney stones were the only hospitalized cases.conclusion: covid-19 and ms relapse prevalence did not differ significantly in the three months before and after vaccination. there is a need for further studies with a longer followup period.