اگزوزوم های خون و مغز به عنوان نشانگرهای زیستی برای تشخیص اسکیزوفرنی: یک مرور نظام مند

زمینه. اسکیزوفرنی به عنوان یک بیماری روانی، به صورت مزمن و ناتوان کننده موجب کاهش کیفیت زندگی بیماران می شود. هدف از این مطالعه، شناسایی اگزوزوم های خون و مغز به عنوان نشانگرهای زیستی برای تشخیص اسکیزوفرنی است. روش کار. در مرور نظام مند حاضر، مقالات مربوط به نقش اگزوزوم ها و محتوای مولکولی آنها در بیماران اسکیزوفرنی، با استفاده از پایگاه های داده شاملpubmed ، embase، scopus و web of science تا جولای سال 2025 جستجو شدند. یافته ها. پس از بررسی 215 مقاله، 19 مطالعه برای ورود به مطالعه انتخاب شدند. یافته ها نشان داد که در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی محتوای مولکولی اگزوزوم ها از جمله پروتئین ها، متابولیت ها و circrna در مقایسه با افراد سالم به طور معناداری تفاوت دارد. این شاخص های زیستی با مسیرهای سیگنالینگ اصلی پاتوفیزیولوژیک از جمله انتقال دهنده های عصبی، فرایندهای میتوکندریایی، التهاب عصبی و متابولیسم ارتباط دارند. نتیجه گیری. بکارگیری اگزوزوم ها به عنوان نشانگرهای زیستی، باعث ارتقای دقت در تشخیص و همچنین درک هرچه بهتر مکانیزم های مولکولی دخیل در ایجاد و بروز اسکیزوفرنی می شوند. پیامدهای عملی. استفاده از اگزوزوم ها به عنوان شاخص های زیستی، پتانسیلی برای طراحی ابزارهای غیرتهاجمی برای تشخیص اسکیزوفرنی، پایش پاسخ به روند درمان و توسعه هدفمند درمان های این اختلال روانی دارد. یافته های مطالعه حاضر، دیدگاه جدیدی را برای درمان زودهنگام و شخصی سازی درمان افراد دارای اسکیزوفرنی فراهم می کند.

blood and brain exosomes as biomarkers for schizophrenia diagnosis: a systematic review

background. schizophrenia, as a chronic and debilitating mental illness, often results in a decrease in the quality of life of patients. this systematic review aimed to investigate blood and brain exosomes as biomarkers for the diagnosis of schizophrenia. methods. in this systematic review, articles on the role of exosomes and their molecular content in patients with schizophrenia were identified by searching pubmed, scopus, embase, and web of science databases up to july 2025. results. a total of 215 articles were reviewed, and 19 studies were selected for inclusion. our findings revealed that the molecular content of exosomes, including proteins, metabolites, and circrna, differs significantly between individuals with schizophrenia and healthy controls. these biomarkers are associated with key pathophysiological signaling pathways, including neurotransmission, mitochondrial processes, neuroinflammation, and metabolism. conclusion. the use of exosomes as biomarkers can enhance diagnostic accuracy and provide better insight into the molecular mechanisms involved in the development and manifestation of schizophrenia. practical implications. exosomes can be used as biomarkers for the diagnosis of schizophrenia. they have the potential to serve as non-invasive tools for the diagnosis of schizophrenia, assessment of response to treatment, and development of targeted therapies for this mental disease. the findings of the present study provide a new perspective for the personalization of therapy for individuals with schizophrenia and the early treatment of these patients.