طراحی و روان سنجی پرسشنامه باورهای نادرست درباره تغذیه انحصاری با شیر مادر در میان زنان باردار: یک مطالعه روان سنجی

زمینه. تغذیه انحصاری با شیر مادر نقش مهمی در ارتقای رشد و کاهش بیماری های نوزاد دارد. با این حال، پایبندی به آن کمتر از میزان مطلوب گزارش شده است. باورهای نادرست درباره کفایت شیر، کلستروم و تغذیه کمکی که تحت تاثیر زمینه های فرهنگی و توصیه های سنتی شکل می گیرند، از موانع اصلی آغاز و تداوم شیردهی محسوب می شوند. با توجه به محدودیت ابزارهای موجود، این مطالعه با هدف طراحی و روان سنجی پرسشنامه اختصاصی برای سنجش باورهای نادرست مرتبط با تغذیه انحصاری با شیر مادر در میان زنان باردار انجام گرفت. روش کار. ین مطالعه مقطعی روش شناختی در سال 1400 بر روی 225 زن باردار مراجعه کننده به درمانگاه های مراقبت بارداری بیمارستان های الزهرا و طالقانی تبریز انجام شد. پرسشنامه اولیه با 30 گویه طراحی و روایی محتوایی آن توسط 10 متخصص اطفال و پزشکی اجتماعی با استفاده از شاخص های cvr و cvi ارزیابی شد. پایایی ابزار از طریق آلفای کرونباخ و آزمون-بازآزمون (icc) مورد سنجش قرار گرفت. داده ها با نرم افزار spss نسخه 21 تحلیل شدند. یافته ها. تمامی گویه ها مقادیر بالاتر از نقاط برش برای cvr: 0.62 و cvi : 0.79 را کسب کردند و در نسخه نهایی باقی ماندند. آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 0.86 به دست آمد که بیانگر همسانی درونی مطلوب است. همچنین، ضریب همبستگی درون کلاسی (icc) برابر با 0.89 (فاصله اطمینان 95٪:0.923–0.867, p<0.001) بود که پایایی زمانی بسیار خوب ابزار را نشان داد. نتیجه گیری. پرسشنامه طراحی شده ابزاری بومی، معتبر و پایا برای سنجش باورهای نادرست درباره تغذیه انحصاری با شیر مادر در مادران باردار ایرانی است و می تواند در پژوهش های آتی، غربالگری های بالینی و برنامه های آموزشی بهداشت مادر و کودک به کار گرفته شود. پیامدهای عملی. استفاده از این ابزار امکان شناسایی مادران با باورهای نادرست و طراحی مداخلات آموزشی و مشاوره ای هدفمند را فراهم می آورد. همچنین، می تواند به سیاست گذاران در اصلاح برنامه های ارتقای شیردهی و بهبود نرخ تغذیه انحصاری کمک کند.

design and psychometric evaluation of a questionnaire on misconceptions about exclusive breastfeeding among pregnant women: a psychometric study

background. exclusive breastfeeding plays a critical role in promoting infant growth and reducing morbidity; however, adherence to it remains below desirable levels. misconceptions regarding milk insufficiency, colostrum, and early supplementation, often shaped by cultural norms and traditional family structures, are major barriers to initiating and maintaining exclusive breastfeeding. given the limitations of existing instruments, this study aimed to design and psychometrically evaluate a culturally adapted questionnaire for assessing misconceptions about exclusive breastfeeding among pregnant women. methods. this methodological cross-sectional study was conducted in 2021 on 225 pregnant women attending prenatal clinics at al-zahra and taleghani hospitals in tabriz. the initial questionnaire included 30 items. content validity was assessed by a panel of 10 experts in pediatrics and social medicine using the content validity ratio (cvr) and content validity index (cvi). reliability was evaluated using cronbach's alpha coefficient and test-retest stability (intraclass correlation coefficient, icc). data were analyzed using spss version 21.0. results. all items achieved acceptable values above the cut-off points for cvr (0.62) and cvi (0.79) and were retained in the final version. cronbach's alpha coefficient for the entire questionnaire was 0.868, indicating good internal consistency. the icc was 0.895 (95% ci: 0.867–0.923; p<0.001), demonstrating excellent test-retest reliability. conclusion. the developed questionnaire is a valid and reliable indigenous tool for assessing misconceptions about exclusive breastfeeding among iranian pregnant women. it can be utilized in future research, clinical screening, and maternal and child health education programs. practical implications. this tool can identify pregnant women with stronger misconceptions and facilitate the design of tailored educational and counseling interventions. furthermore, it can guide policymakers in refining breastfeeding promotion programs and improving exclusive breastfeeding rates.