مقایسه تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، شفقت‌درمانی و درمان شناختی رفتاری بر انعطاف‌پذیری‌شناختی دانش‌آموزان دارای اضطراب اجتماعی

زمینه و هدف:  اضطراب، احساسی ناخوشایند، مبهم و اغلب به شکل دلواپسی تعریف می‌شود که با حس تردید نسبت به یک عامل ناشناخته همراه می‌شود. این احساس ناخوشایند می‌تواند با مجموعه‌ای از علائم فیزیولوژیک، عاطفی و روحی بروز یابد و به شکل یک احساس عاطفی شدید ظاهر شود. اختلال اضطراب معمولاً در دوران نوجوانی آغاز می‌شود و شروع آن اغلب در اواخر کودکی یا اواسط نوجوانی گزارش شده‌است. طبق دیدگاه انجمن روان‌پزشکی آمریکا، شروع اختلال فوبی اجتماعی بعد از سن شروع خیلی کم است شروع ممکن است . این اختلال ممکن است به‌طور ناگهانی، در پی یک تجربه تنش‌زا یا تحقیرکننده بروز کند، یا به‌تدریج و مداوم شکل بگیرد. در اغلب موارد، این اختلال سیری پیوسته دارد و ممکن است شدت آن در بزرگسالی کاهش یابد، لذا هدف از پژوهش حاضر، مقایسه تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، شفقت‌درمانی و درمان شناختی-رفتاری بر انعطاف‌پذیری شناختی دانش‌آموزان دارای اضطراب اجتماعی در دوره‌ی اول دبیرستان (سنین 13 تا 16 سال) در شهر اهواز بود. روش بررسی :  طرح پژوهش حاضر، از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. برای نمونه‌گیری، در مرحله اول از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای استفاده شد. از میان چهار ناحیه آموزش و پرورش شهر اهواز، یک ناحیه (سه مدرسه دخترانه و سه مدرسه پسرونه) انتخاب شدند و به همه دانش‌آموزان مقیاس اضطراب اجتماعی لایبویتز (میسا و وارن، 2003)، جهت غربالگری داده شد. دانش‌آموزانی که نمرات آن‌ها از نمره برش بالاتر بود، به عنوان افراد دارای اضطراب اجتماعی شناخته شدند. از میان این افراد، 60 نفر به طور تصادفی در چهار گروه (آزمایش و کنترل) هرگروه شامل 15 نفر، جایگذاری شدند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامه انعطاف‌پذیری شناختی (دنیس و فندروال، 2010) بود. گروه‌های درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، گروه شفقت درمانی و گروه درمان شناختی-رفتاری، هر یک به مدت 8 جلسه تحت مداخله قرار گرفتند. در مقابل، 15 نفر در گروه کنترل جایگذاری شدند که هیچ درمان مداخله‌ای دریافت نکردند و در لیست انتظار قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که تفاوت معنا‌داری بین میانگین نمره‌های متغیر انعطاف‌پذیری شناختی در سه گروه آزمایش و گروه کنترل وجود دارد. نتیجه‌گیری :  با توجه به نتایح حاصل می‌توان برای انعطاف‌پذیری شناختی دانش‌آموزان دارای اضطراب اجتماعی، از درمان پذیرش و تعهد، شفقت‌درمانی و درمان شناختی-رفتای سود جست.

comparing the effect of acceptance and commitment therapy, compassion therapy, and cognitive-behavioral therapy on the cognitive flexibility of students with social anxiety

background and objectives the purpose of this study was to compare the effect of acceptance and commitment therapy, compassion therapy, and cognitive behavioral therapy on the cognitive flexibility of students with social anxiety of first-year high school students aged 13-16 years with social anxiety in ahvaz.subjects and methods this research employed a pre-test-post-test follow-up design with a control group. in the initial sampling stage, one district (comprising three girls’ and three boys’ schools) was selected from ahvaz’s four districts using random cluster sampling. all students in the selected district were then screened using the leibovitz social anxiety scale (misa warren, 2003). individuals scoring above the cutoff were identified as having social anxiety, and 60 of these individuals were randomly assigned to four experimental and control groups (15 participants per group). the cognitive flexibility questionnaire (dennis fenderwall, 2010) was used as the research instrument. the acceptance and commitment therapy, compassion therapy, and cognitive behavioral therapy groups each received 8 intervention sessions. fifteen participants were assigned to the control group, which received no treatment and was placed on a waiting list.results the research findings indicated a significant difference in mean cognitive flexibility scores between the three experimental groups and the control group.conclusion specifically, the results suggest that acceptance and commitment therapy, compassion therapy, and cognitive behavioral therapy can improve cognitive flexibility in students with social anxiety.