شناسایی پیشایندهای رهبری فروتنانه برای مدیران با رویکرد فراترکیب

هدف: در چارچوب سازمانی مدرن که با پیچیدگی زیاد و الزامات سازگاری مشخص می‌شود، تاکید بیشتر بر جنبه‌های پایین به بالای رهبری ضروری است؛ رهبرانی معتبرترند که اعتراف می‌کنند در دنیای پیچیده و ناشناخته، همۀ پاسخ‌ها را ندارند. همچنین با گسترش رفتارها و رویدادهای غیراخلاقی، اتخاذ رهبری فروتنانه از جانب مدیران، می‌تواند در مدیریت اثربخش سازمان‌ها و کاهش رفتارهای غیر اخلاقی نقش مهمی ایفا کند. با توجه به آنچه بیان شد، پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشایندهای رهبری فروتنانه برای مدیران اجرا شده است.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و با رویکرد کیفی و استفاده از روش فراترکیب هفت مرحله‌ای سندلوسکی و بارسو (2007) انجام شده است. جامعۀ آماری این پژوهش، کلیۀ مطالعات فارسی و انگلیسی‌ای بوده است که طی سال‌های 2000 تا 2023 در حوزۀ پیشایندهای رهبری فروتنانه برای مدیران منتشر شده است. در این راستا، واژگان کلیدی مرتبط با هدف پژوهش جست‎وجو شد. طی فرایند جست‌وجو 113 مقاله به‌دست آمد که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، در نهایت 14 مقاله که از معیارهای ورود به مطالعه برخوردار بود، برای نمونه انتخاب شد. داده‌های به‌دست‌آمده از این مقاله‌ها با استفاده از روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری، انتخابی) و به‌کمک نرم‌افزار مکس‌کیودا 2000 تجزیه‌وتحلیل شدند. پایایی کدگذاری‌ها با استفاده از ضریب توافق کاپا با مقدار 92/0 تایید شد و برای بررسی روایی پژوهش، یافته‌ها در اختیار 4 نفر از خبرگان تحقیق کیفی قرار گرفت.یافته‌ها: بر اساس نتایج تحلیل داده‌ها، 74 کد باز شناسایی شد که در 17 مفهوم و 4 مقوله دسته‌بندی شدند. نظر به نتایج مطالعات دست‌اندرکاران حوزۀ علوم مدیریت، یکی از ابعاد کلیدی رهبری، خودمدیریتی است که از پیش‌بین‌های مهم خود مدیریتی در رهبری فروتنانه، هوش هیجانی، هوش اخلاقی، عاطفه مثبت، تعهد دینی، رفتار معنوی و ویژگی‌های شخصیتی رهبر شناخته شد. بُعد مهم دیگر رهبری، مدیریت افراد است؛ در این زمینه رهبران فروتن به‌طور مستقیم بر عملکرد سازمان تاثیر نمی‌گذارند، بلکه رفتارهایی را اتخاذ می‌کنند و شرایطی را برای پیروان و تیم‌ها ایجاد می‌کنند تا عملکرد خوبی داشته باشند و با تدابیری از جمله غنی‌سازی کانال‌های ارتباطی، ویژگی شخصیتی پیروان، پویایی گروه، امنیت روانی و توانمندسازی شناختی، این بُعد را مدیریت می‌کنند. بُعد کلیدی دیگر در پیش‌بین‌های رهبری فروتنانه، نحوۀ مدیریت سازمان است. نظر به اینکه فروتنی یک ویژگی بین فردی و رابطه‌محور است، سازمان‌ها باید اقدام‌هایی را برای تقویت تعاملات اجتماعی بین پیروان، از طریق راه‌های رسمی و غیررسمی انجام دهند که با توجه به مطالعات انجام شده، این مهم از طریق تشویق مشارکت، توانمندسازی ساختاری، فرهنگ سازمانی و ارزش‌های فرهنگی، امکان‌پذیر است. در نهایت نتایج مطالعات حاکی از آن بود که اثربخشی فروتنی مدیر، به حمایت سازمانی وابسته است؛ تئوری‌ها و تحقیقات موجود نشان می‌دهد که هم نقش رهبری مدیر سازمان و هم حمایت مدیریت ارشد، به‌طور هم‌زمان برای عملکرد بالای یک پروژه بسیار مهم هستند که با حمایت مدیریت ارشد و انتظارات رهبر از زیردستان، به‌عنوان پیشایندهای رهبری فروتنانه ایفای نقش می‌کند.نتیجه‌گیری: با توجه بررسی‌های صورت پذیرفته و الگوی به‌دست‌آمده، می‌توان نتیجه گرفت که رهبری فروتنانه، سه سبک رهبری خدمتگزارانه، رهبری تحول‌آفرین و رهبری اخلاقی را پوشش می‌دهد. بنابراین اتخاذ رهبری فروتنانه از جانب مدیران، می‌تواند به رشد و اثربخشی شخص مدیر، پیروان و سازمان منجر شود.

identifying the antecedents of humble leadership for managers with a meta-synthesis approach

objectivein the contemporary organizational landscape marked by increasing complexity and a demand for adaptability, the emphasis on bottom-up leadership aspects has gained prominence. leaders who openly acknowledge their limitations in navigating a complex and uncertain world are perceived as more authentic. additionally, the rising prevalence of unethical behaviors in organizations underscores the necessity for leadership styles that promote integrity and trust. humble leadership emerges as a crucial approach that can foster ethical behavior, enhance organizational effectiveness, and mitigate unethical practices. this study aims to identify the antecedents of humble leadership among managers to provide insights into fostering this leadership style in organizational contexts.methodsthis research employed a qualitative approach, leveraging the seven-step hybrid method developed by sandelowski and barroso (2007). the study focused on persian and english publications addressing the antecedents of humble leadership for managers, spanning from 2000 to 2023. relevant keywords were utilized to systematically search databases, yielding 113 articles. using purposeful sampling, 14 articles that met the inclusion criteria were analyzed. data were subjected to three-stage coding (open, axial, and selective) with the assistance of maxqda 2020 software. the reliability of the coding process was validated using the kappa coefficient of agreement, which achieved a value of 0.92, signifying high reliability. to ensure validity, the findings were reviewed by four qualitative research experts, providing an additional layer of rigor to the study.resultsthe analysis revealed 90 open codes, categorized into 20 concepts and four overarching categories, reflecting the antecedents of humble leadership. these categories are as follows:self-management: self-management emerged as a pivotal antecedent of humble leadership. key predictors in this dimension include emotional intelligence, moral intelligence, positive affect, religious commitment, spiritual behaviors, and the leader’s personality traits. these attributes enable leaders to reflect on their actions, maintain ethical standards, and exhibit humility in their leadership approach.managing people: humble leaders influence organizational performance indirectly by fostering an environment conducive to team and individual excellence. behaviors such as enriching communication channels, fostering psychological safety, promoting group dynamics, and encouraging cognitive empowerment were identified as essential practices. additionally, the personality traits of followers and the creation of supportive team environments contribute to effective people management under humble leadership.organizational management: as humility is inherently relational, strengthening interpersonal and social interactions within organizations is vital. this involves encouraging participation, implementing structural empowerment, and fostering an organizational culture that values humility. cultural values and norms that support collaboration and mutual respect further bolster humble leadership practices.organizational support: the study highlighted the role of organizational support as a critical factor for the success of humble leadership. the alignment of top management support with leader expectations toward subordinates enhances the impact of humble leadership on organizational performance. this interplay underscores the necessity of an organizational framework that nurtures humility at all levels.conclusionthe findings indicate that humble leadership integrates elements of servant leadership, transformational leadership, and ethical leadership. managers who adopt humble leadership practices benefit not only from personal growth and improved follower relationships but also contribute significantly to the overall effectiveness and ethical standards of their organizations. by fostering a culture that values humility, organizations can empower leaders to navigate complexity, inspire teams, and drive sustainable success. the study underscores the importance of embedding humility as a core leadership value, with targeted strategies to nurture its antecedents in organizational settings.