شیوع محدودیت حرکات مفصلی در بیماران مبتلا به دیابت نوع I در شهر کرمان

مقدمه: محدودیت حرکات مفصلی یکی از عوارض دیابت است که معمولاً از مفاصل کوچک دست شروع می‌شود و با بروز عوارض دراز مدت دیابت، مانند رتینوپاتی و نفروپاتی، در ارتباط است. هدف از این مطالعه تعیین شیوع محدودیت حرکات مفصلی در بیماران مبتلا به دیابت نوع i و مقایسه‌ی آن با گروه شاهد در شهر کرمان در سال 1382 بود. روش: شصت و شش بیمار دیابتی نوع 1 به‌صورت متوالی به‌عنوان گروه مورد و 66 فرد سالم که از نظر سن و جنس با آنها هماهنگی داشتند، به‌عنوان گروه شاهد انتخاب شدند. محدودیت حرکات مفصلی با استفاده از ”علامت دعا“ تشخیص داده شد، و از نظر شدت به سه درجه‌ی خفیف، متوسط، و شدید تقسیم گردید. نتیجه‌ی اندازه‌گیری سطح هموگلوبین گلیکوزیله، تاریخ تولد، تاریخ ابتلا به دیابت، جنس، وزن، و قد نیز یادداشت شد. شاخص‌های تن‌سنجی هر دو گروه با استفاده از مقادیر مرجع مرکز ملی آمار بهداشتی آمریکا و سازمان بهداشت جهانی محاسبه شد. یافته‌ها: از نظر ترکیب جنسی گروه مورد و شاهد همانند بودند و میانگین سن دو گروه اختلاف معنی‌داری نداشت. شاخص‌های رشد (قد برای سن و وزن برای سن) در گروه مورد به‌طور معنی‌داری پایـیـن‌تـر از گـروه شـاهـد بـود (05.0p=). محدودیت حرکات مفصلی در گروه مورد در 25 نفر (9.37%) و در گروه شاهد در 5 نفر (6.7%) مشاهده شد، که اختلاف شیوع از نظر آماری معنی‌دار بود (001.0 p<). محدودیت حرکات مفصلی در بیماران دیابتی بـا سـن (047.0 p=) و مدت ابتلا به دیابت (003.0 p=) ارتباط مستقیم مـعـنـی‌دار داشـت، امـا بـا سـن شـروع دیـابـت رابطه‌ی معنی‌داری نداشت. میانگین hba1c بیماران دیابتی دچار محدودیت حرکات مفصلی نسبت به بیمارانی که فاقد این عارضه بودند، به‌طور معنی‌داری بالاتر بود (001.0p<). وجود محدودیت حرکات مفصلی و شدت آن با میزان قد برای سن و وزن برای سن ارتباط معکوس معنی‌دار داشت (05.0p<). نتیجه‌گیری: این مطالعه نتایج مطالعات قبلی را در زمینه‌ی ارتباط محدودیت حرکات مفصلی با مدت ابتلا به دیابت و با چگونگی کنترل متابولیک دیابت تایید می‌نماید. با توجه به ارتباط بین محدودیت حرکات مفصلی و عوارض درازمدت وخیم‌تر دیابت و آسان بودن کشف این علامت در معاینه بالینی، توصیه می‌شود که معاینه‌ی بیماران دیابتی از نظر محدودیت حرکات مفصلی، که علامتی فراموش شده می‌باشد، به‌صورت روتین انجام شود و در موارد مثبت، اقدامات پیشگیرانه‌ی لازم، مانند کنترل بهینه‌ی قند خون، صورت پذیرد.