بررسی برون‌تنی اثرات ضدقارچی عصاره‌های تام اندام هوایی گیاه اُرمک کبیر (Ephedra major Host) بر روی قارچ میکروسپوروم جیپسیوم

چکیدهزمینه و هدف: درماتوفیتوزیس نوعی عفونت قارچی است که در آن سطوح خارجی بدن انسان و حیوانات توسط درماتوفیت‌‌ها مورد تهاجم قرار می‌گیرند. استفاده از داروهای ضد درماتوفیت موجود به علت عوارض جانبی و مقاومت های دارویی، دارای محدودیت‌هایی می باشد. لذا امروزه گیاهان دارویی بعنوان منابع جدید تهیه داروهای ضدقارچ مطرح هستند. ُارمک کبیر یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی می‌باشد که اثرات ضدقارچی آن علیه برخی از قارچ‌ها گزارش شده است. در این پژوهش اثر ضدقارچی این گیاه علیه قارچ میکروسپوروم جیپسیوم مورد مطالعه قرار گرفت.روش بررسی: از اندام هوایی خشک شده گیاه، عصاره های تام آبی و هیدروالکلی تهیه شد. اثرات ضدقارچی این عصاره‌ها علیه قارچ میکروسپوروم جیپسیوم به دو روش رقیق ‌سازی در آگار و انتشار دیسک بررسی گردید. در این پژوهش، از تربینافین به عنوان کنترل مثبت استفاده شد. کشت ها در پایان هفته دوم مورد ارزیابی قرار گرفتند و نتایج روش رقیق سازی در آگار و انتشار دیسک بترتیب بصورت حداقل غلظت مهارکنندگی (mic) و اندازه قطر هاله عدم رشد ثبت گردیدند.یافته‌ها: در روش رقیق ‌سازی در آگار، تنها عصاره آبی با mic مساوی mg/ml 10 از خود اثر ضدقارچی نشان داد اما در روش انتشار دیسک در کلیه غلظت‌های تهیه شده از هر دو عصاره، مهار رشدی مشاهده نشد. ضمناً mic تربینافین برای میکروسپوروم جیپسیوم g/mlµ 5/0 تعیین گردید.نتیجه‌گیری: نتایج نشان دادند که عصاره‌ تام آبی اندام هوایی گیاه ُارمک کبیر دارای فعالیت ضددرماتوفیتی علیه قارچ میکروسپوروم جیپسیوم می باشد، اما قدرت اثر این عصاره قابل مقایسه با تربینافین نیست. این احتمال وجود دارد که با خالص‌سازی بیشتر عصاره آبی این گیاه، بتوان ترکیباتی با اثرات ضددرماتوفیتی شاخص بدست آورد.کلید واژه ها: ُارمک کبیر، اندام هوایی، اثرات ضددرماتوفیتی، میکروسپوروم جیپسیوم.