بررسی تاثیر برنامه خود مدیریتی بر تبعیت از رژیم درمانی بیماران مبتلا به فشار خون بالا

زمینه و هدف: پرفشاری خون، یک چالش رایج در بسیاری از نقاط جهان است. گزارش‌های پزشکی نشان می‌دهد که عدم کنترل فشار خون به دلیل ناسازگاری بیماران با درمان است. یکی از رفتارهای مرتبط با بیماری که منجر به درمان موفقیت‌آمیز می‌شود و از عوارض منفی و شدت بیماری می‌کاهد، پایبندی بیماران به رژیم درمانی است. یکی از راه‌های مدیریت بیماری توسط فرد، استفاده از برنامه خود مدیریتی است؛ لذا این مطالعه با هدف بررسی تاثیر برنامه خود مدیریتی بر رعایت رژیم درمانی در بیماران مبتلا به فشار خون بالا انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه نیمه تجربی دو گروهی است که بر روی 70 نفر بیمار مبتلا به پرفشاری خون انجام شد. نمونه ها با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی به گروه مداخله (n=35) یا کنترل(n=35)  تخصیص داده شدند. گروه آزمون در 2 جلسه (هر جلسه 45 دقیقه) در آموزش مهارت خود مدیریتی فشارخون شرکت کردند و گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند. این مطالعه بر مراجعه‌کنندگان درمانگاه امام محمد غزالی شهر سنندج در سال 1399 انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل فرم اطلاعات جمعیت شناختی و پرسشنامه تبعیت از رژیم درمانی بیماران مدانلو بود. اطلاعات با استفاده از تست های آماری مجذور کای، تست دقیق فیشر و اندازه‌های تکراری با نرم افزار spss-22 تحلیل شد. یافته‌ها: دو گروه از نظر مشخصات دموگرافیک، تفاوت معنی داری نداشتند (p<0.05). نتایج آزمون اندازه های تکراری نشان داد که در ابعاد اهتمام در درمان (p=0.039)، تعهد به درمان (p=0.003) و تبعیت از درمان (p=0.041) تفاوت معنی داری بین دو گروه وجود دارد. همچنین اثر متقابل زمان و گروه به ترتیب در ابعاد اهتمام در درمان (p=0.000)، تعهد به درمان (p=0.001) و تبعیت از درمان (p=0.000) معنی دار بوده است. مداخلات آموزشی خودمدیریتی در گروه مداخله سبب افزایش میانگین نمره ابعاد تبعیت از درمان از جمله اهتمام در درمان، تعهد به درمان و نمره کلی تبعیت از درمان نسبت به گروه کنترل شد (p<0.05). نتیجه‌گیری: مداخلات آموزشی خود مراقبتی طراحی و ارزیابی شده در مطالعه حاضر می‌تواند سبب افزایش میزان تبعیت از درمان و ارتقاء مولفه‌های درون مایه آن نسبت به گروه کنترل شود؛ لذا با ارتقاء خود مراقبتی در بیماران مبتلا به فشار خون می توان به حفظ فشارخون در محدوده نرمال و کاهش عوارض مرتبط با آن کمک کرد.

the effect of self-management program on adherence to treatment regimen in patients with hypertension

background and aim: hypertension is a common challenge in many parts of the world. medical reports have indicated that failure to control blood pressure is due to patients' non-compliance with treatment. one of the health related behaviors which can lead to successful treatment and reduce the negative side effects and severity of the disease is patients' adherence to the treatment regimen. using a self-management program is one of the ways to manage the disease by the individual. therefore, this study aimed to investigate the effect of self-management program on adherence to treatment regimen in the pateints with hypertension. material and methods: this was a semi-experimental study, which included 70 patients with hypertension in imam mohammad ghazali clinic in sanandaj city in 2020. the samples were selected using available sampling method and randomly assigned to two groups, intervention (n=35) and control groups (n=35). the intervention group participated in blood pressure self-management skills training for 2 sessions (45 minutes each session) and the control group was placed in the waiting list. data collection tools included a demographic information form and a questionnaire of adherence to the treatment regimen of madanloo patients. using spss-22 software, data were analyzed by chisquare, fisher's exact test and repeated measurements. results: there was no significant difference between the two groups in terms of demographic characteristics (p<0.05). the results of the repeated measures analysis showed a significant difference between the two groups in the different aspects of treatment i.e., diligence in treatment (p=0.039) commitment to treatment (p=0.003) and adherence to treatment (p=0.041). also, the interaction effects of time and group on diligence in treatment (p=0.000), commitment to treatment (p=0.001) and adherence to treatment (p=0.000) were significant. comparison between intervention and control groups showed self-management training in the intervention group led to increase in the average scores of adherence to treatment aspects, including diligence in treatment, commitment to treatment, and the overall score of adherence to treatment (p<0.05). conclusion: the designed and evaluated self-care educational interventions in the present study increased adherence to the treatment and improved its components in the intervention group. therefore, improving self-care in the patients with hypertension, can possibly help maintain blood pressure in the normal range and reduce its related complications.