تظاهرات گوارشی covid-19 در بالغین: مقاله مروری

زمینه و هدف: در اکثر موارد، بیماران مبتلا به  covid-19با تب و علائم تنفسی مانند سرفه، تنگی نفس و ارتشاح ریوی دوطرفه تظاهر پیدا می‌کنند، ولی مطالعات متعددی بروز علائم گوارشی (مانند اسهال، تهوع، استفراغ، بی‌اشتهایی و درد شکمی) را نیز گزارش کرده‌اند. این مقاله مروری، با هدف مروری بر تظاهرات گوارشی در  بیماران مبتلا به covid-19 انجام شده است. مواد و روش‌ها: برای انجام این مقاله مروری، کلیدواژه‌ها در مقالات چاپ شده در بازه زمانی دسامبر (decmber) سال 2019 تا 22 جولای (july) سال 2020 در پایگاه‌های اطلاعاتی pubmed، embase ، web of science و google scholar مورد جستجو قرار گرفتند. در نهایت و با حذف مقالات تکراری، مقالات غیرمنطبق با موضوع مطالعه بر اساس خلاصه مقاله، مقالات با عدم دسترسی به اطلاعات کامل آنها، حذف مقالات مروری، متاآنالیزها، گایدلاین‌ها، نامه به سردبیر، گزارش یک مورد و مقالات انجام شده در اطفال، 35 مقاله وارد مطالعه ما شدند.یافته‌ها: در مطالعه ما، 6119  نفر از بالغین مبتلا به covid-19 از نظر وجود تظاهرات گوارشی در بدو مراجعه یا در سیر بیماری مورد بررسی قرار گرفتند. 4 مطالعه، علائم و نشانه‌های گوارشی، بدون تب و علائم تنفسی را بعنوان تظاهر بالینی اولیه در بیماران با تشخیص covid-19 گزارش کردند (10/1 % تا 100 % بیماران). میزان شیوع علائم گوارشی در این بیماران به ترتیب، کاهش اشتها/بی‌اشتهایی (91/3 %)،تهوع و/یا استفراغ (79/13 %)، اسهال (41/73 %) و درد شکمی (18/89 %) بوده است. در بین 6119  بیمار مورد مطالعه، بیشترین علائم گوارشی به ترتیب شیوع، تهوع و/یا استفراغ (12/45 درصد)، اسهال (11/47 درصد)، بی‌اشتهایی/کم‌اشتهایی (9/56 درصد) و درد شکم (2/52 درصد) گزارش شد.نتیجه‌گیری: این مقاله مروری نشان داد که، برخلاف آنچه در ابتدای اپیدمی covid-19 تصور می‌شد، sars-cov-2 صرفاً با علائم و نشانه‌های تنفسی تظاهر پیدا نمی‌کند.  در واقع آگاهی از پاتوفیزیولوژی، نوع و شیوع علائم و نشانه‌های گوارشی، منجر به تشخیص زودهنگام (می‌توان روش‌های تشخیصی مانند بررسی rna ویروس در مدفوع را در نظر داشت)، درمان به موقع و در نتیجه پیش‌آگهی بهتر برای بیمار می‌شود. از سوی دیگر، وجود تظاهرات گوارشی، مطرح‌کننده احتمال انتقال از راه دهانی-مدفوعی (oral-fecal) است، که تمهیدات و توصیه‌های لازم جهت کاهش ریسک انتقال را می‌طلبد.

gastrointestinal manifestations of covid-19: a review article in adults

background and aim: although covid-19 patients typically present with respiratory symptoms such as cough, dyspnea, and bilateral pulmonary infiltration, there have been numerous reports of gastrointestinal manifestations such as diarrhea, nausea, vomiting, anorexia, and abdominal pain in these patients. the aim of this study was to review the gastrointestinal manifestations in covid-19 patients.materials and methods: in this systematic review, we searched the key-words in pubmed, embase, web of science, and google scholar for studies published between 2019, and july 22, 2020. we selected the studies on epidemiological and clinical manifestations of covid-19 including gastrointestinal symptoms, and excluded, duplicate publications, review articles, meta-analysis, guidelines, comment or editorials, case reports, studies with unavailable data, and studies in children. finally, 35 articles were selected for our systematic review.results: in our study, 6119 covid-19 patients were evaluated for gastrointestinal manifestations. four studies showed covid-19 patients can merely present with gastrointestinal symptoms (highly variable, ranging from 10.1 to 100 percent). in these patients, the prevalence of gastrointestinal symptoms included anorexia (91.3%), nausea or/and vomiting (79.13%), diarrhea (41.73%), and abdominal pain (18.89%), respectively. among 6119 patients, the most common gastrointestinal symptoms were nausea or/and vomiting (12.45%), diarrhea (11.47%), anorexia (9.56%), and abdominal pain (2.25%).conclusion: this review study showed that despite the preliminary opinions, sars-cov-2 does not always present with respiratory symptoms. knowledge of pathophysiology, type, and prevalence of gastrointestinal manifestations can lead to early diagnosis (considering fecal viral rna testing for diagnosis), timely treatment, and hence better prognosis for the patients. on the other hand, gastrointestinal manifestations can raise the possibility of oral-fecal transmission, which requires necessary recommendations to reduce the risk of transmission.