مطالعه اثرات بافتی نانو ذرات زیستی اکسید روی تهیه شده با عصاره اتانولی میوه قره قاط vaccinium arctostaphylos برکبد و پانکراس موش‌های صحرایی دیابتی

زمینه و هدف: گسترش نانوتکنولوژی در زمینه‌های مختلف از جمله پزشکی نیاز به بررسی عوارض جانبی این مواد در محیط زنده را ایجاد می‌کند؛ لذا در این پژوهش با تولید نانو داروی زیستی ضمن بررسی اثر ضد دیابتی آن، اثرات سمیتی احتمالی بر بافت کبد و پانکراس نیز مطالعه شد.مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی پس از تهیه نانو ذرات زیستی و غیر زیستی اکسید روی و مشخصه یابی آن‌ها با میکروسکوپ الکترونی نگاره، گدازه و طیف سنجی پراش پرتو ایکس، تعداد 30 سر موش صحرایی در 6 گروه 5 تایی بررسی شدند. گروه ها شامل 1- کنترل سالم 2- کنترل دیابتی 3- دیابتی- انسولین (u/kg10)4- دیابتی- قره قاط (mg/kg150) 5- دیابتی- اکسید روی (mg/kg 8) 6- دیابتی-عصاره و اکسیدروی (mg/kg 8) بودند. القای دیابت با آلوکسان مونوهیدرات با تزریق زیرصفاقی (mg/kg 170) انجام شد. موش ها 16 روز به صورت زیر صفاقی تحت تیمار قرار گرفته و ضمن بررسی میزان قند خون، در پایان دوره بافت های کبد و پانکراس با رنگ آمیزی هماتوکسیلین-ائوزین مورد مطالعه قرار گرفت. یافته های حاصل با روش آماری آنوا دو طرفه و آزمون تعقیبی توکی در محیط spss آنالیز شد.یافته‌ها: آنالیز نانو ذرات بیانگر اتصال گروه‌های آلی بر سطح نانو ذرات آن ها بوده است. بررسی نمونه های سرم تهیه شده حاکی از کاهش معنی دار قند خون در گروه های تیمار شده با نانو داروها نسبت به گروه کنترل دیابتی است (0/05 >p). بررسی بافتی کبد و پانکراس ضایعات بافتی نشان نداد.نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر نشان داد که نانو ذرات زیستی، علیرغم اثرات معنی‌دار در کاهش قند خون موش‌های دیابتی در غلظت‌های استفاده شده، اثرات سمیتی در بافت های کبد و پانکراس ایجاد نکردند.

histopathological effects of zinc oxide nanoparticles prepared by vaccinium arctostaphylos ethanolic fruit extract on liver and pancreas of diabetic rats

background and aim: the vast applications of nanotechnology in various fields including medicine, bring about the necessity to investigate the in vivo side effects of these materials. on this basis, we investigated the potential anti-diabetic activity of nanoparticles (nps) along with toxicological effects on liver and pancreas tissue.materials and methods: in this excremental research after preparation of zno nanoparticles and their characterization with sem, edx, and tem, 30 rats were studied in 6 groups of 5 each. the groups included 1- healthy control 2- diabetic control 3- diabetic - insulin (10 u/kg) 4- diabetic - cranberry (150 mg/kg) 5- diabetic-zno (8 mg/kg) 6- diabetic-zno + extract (8 mg/kg). diabetes was induced with alloxan monohydrate via intraperitoneal injection (170 mg/kg). rats were treated intraperitoneal for 16 days and every four days examined for blood glucose levels, at the end of the treatment period, the liver and pancreatic tissues were analyzed by hematoxylin-eosin staining. data were analyzed using two-way anova and tukey post hoc tests in spss.results: the analysis of nanoparticles revealed the capping of organic constituents on the surface of the biological nanoparticles. the assessment of serum samples displayed a significant decrease in blood glucose levels in the group that was treated by nps prepared by extract when compared to that of the diabetic control group (p≤0/05). the histopathological analysis did not show any damages to the studied organs.conclusion: the results obtained in the present study revealed that the bio-synthesized nanoparticles not only significantly decreased the blood glucose level of diabetic rats but also had no toxic effects on the liver and pancreas tissues at the concentrations used in this study.