اثر عصاره چغندر قند (beta vulgaris ) در مسمومیت تجربی سلنیوم در موش‌های صحرایی

زمینه و هدف: مسمومیت با سلنیم بدنبال مصرف یا تجویز بیش از حد  ترکیبات سلنیم در انسان و حیوانات اتفاق می‌افتد. با توجه به آسیب اکسیداتیو بافتی در مقادیر سمی سلنیم، مطالعه  حاضر به منظور بررسی اثر عصاره چغندر قند به عنوان گیاه حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانت در درمان مسمومیت تجربی سلنیوم انجام شد. مواد و روش‌ها: در مطالعه حاضر 32 موش در 4 گروه مساوی: گروه‌ کنترل، گروه دوم تجویز خوراکی سلنیت سدیم روزانه  mg/kg6، گروههای سوم و چهارم تجویز سلنیت سلنیم به میزان مشابه همراه با تجویز خوراکی عصاره هیدروالکلی چغندر قند با دوزهای بترتیب mg/kg 500 و 240 بمدت ده روز انتخاب شدند. در پایان مطالعه سطوح سرمی بیلی‌روبین تام، آسپارتات ترانس آمیناز (ast)، آلانین ترانس آمیناز alt))، آلکالین فسفاتاز alp))، مالون‌دی‌آلدئید (mda)، گلوتاتیون‌ پراکسیدازgpx)  )، سوپراکسید دیسموتاز (sod)  و کاتالاز (cat) اندازه‌گیری شدند. تغییرات آسیب شناسی در بافت‏های کبد، کلیه، قلب، مغز، ریه، پوست و مو ارزیابی گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون one-way anova و آزمون تعقیبی توکی تحلیل و ‌05/0p˂ معنی‌دار در نظر گرفته‌ شد. یافته‌ها: سطوح سرمی بیلی‌روبین تام، ast، alt و alp در گروه دریافت کننده عصاره 500 به همراه سلنیت سدیم در مقایسه با گروه دریافت کننده سلنیت سدیم کاهش معنی داری را نشان داد (0/05(p˂ . غلظت  gpx، sod و cat در گروه دریافت کننده عصاره 500 به همراه سلنیت سدیم در مقایسه با گروه دریافت کننده سلنیت سدیم افزایش معنی داری را نشان داد (0/05(p˂. در گروه دریافت کننده عصاره 500 به همراه سلنیت سدیم تغییرات پاتولوژیک در تمام بافت‏های مورد مطالعه در مقایسه با گروه دریافت کننده سلنیت سلنیم کاهش معنی داری داشت (0/05(p˂.نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان داد که عصاره چغندر قند می تواند اثرات بیوشیمیایی، استرس اکسیداتیو و پاتولوژیک مسمومیت تجربی با سلنیت سدیم را کاهش دهد. 

the effect of beta vulgaris extract on experimental selenium poisoning in rats

background and aim: selenium poisoning can occur in human and animals due to excess intake of selenium compounds. considering the tissue oxidative damage in toxic amounts of selenium, the present study was conducted to evaluated the effect of beta vulgaris extract, a plant containing antioxidant compounds, on the treatment of experimentally induced selenosis.  materials and methods: in this study, 32 rats were divided into four equal groups: control group, the second group received 6 mg/kg  of sodium selenite daily, the third and fourth groups received the same amount of sodium selenite along with the oral administration of 240 and 500 mg/kg of hydroalcoholic extract of beta vulgaris respectively, for ten days. at the end of the study, serum levels of total bilirubin, aspartate transaminase (ast), alanine aminotransferase (alt), alkaline phosphatase (alp), malondialdehyde (mda), glutathione peroxidase (gpx), superoxide dismutase (sod), and catalase (cat) were measured. pathologic changes in liver, kidney, heart, brain, lung, skin tissues and hair were evaluated. data were analyzed using one-way anova and tukey’s post-hoc test. p< 0.05 was considered significant.results: serum levels of total bilirubin, ast, alt, and alp in the group receiving extract at the dose of 500 mg/kg along with sodium selenite showed a significant decrease compared to those in the group receiving sodium selenite (p < 0.05). concentrations of gpx, sod, and cat in the group receiving sodium selenite and the extract at the dose of 500 mg/kg were significantly higher than those in the group receiving sodium selenite alone (p < 0.05). also in this group pathologic changes in the above mentioned tissues were significantly reduced compared to those in the group receiving selenium alone(p < 0.05).conclusion: the results revealed that beta vulgaris extract can reduce the biochemical, oxidative stress and pathological effects of experimental selenosis