تبیین الگوی مفهومی اخلاق سازمانی مبتنی بر نهج‌البلاغه در نظام سلامت کشور

مقدمه: اصول اخلاقی با توجه به فرهنگ جوامع، یکی از عوامل مهم موفقیت هر جامعه‌ای است. مقالۀ حاضر با هدف واکاوی مولفه‌های اخلاق سازمانی مبتنی بر نهج‌البلاغه در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام‌شده است.مواد و روش ها: پژوهش از نظر روش آمیخته (کیفی-کمی) است و برای انجام این پژوهش علاوه بر مطالعۀ اسنادی، در بخش کیفی از تکنیک تحلیل مضمون با نرم‌افزار maxqda vol.12 و در بخش کمی، برای تعیین میزان تاثیرگذاری و تاثیرپذیری عوامل از تکنیک دیمتل استفاده‌شده است. در این پژوهش، جامعۀ آماری در بخش کیفی و کمی شامل همۀ خبرگان در حوزۀ مدیریت آموزشی و مدیریت فرهنگی و همچنین مدیران عالی، معاونان و مدیران ارشد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی بودند که در بخش کیفی، 14 خبره در مصاحبه و در بخش کمی، برای پرسش‌نامه مقایسه‌های زوجی 21 خبره شرکت کردند.یافته های پژوهش: پس از انجام 14 مصاحبۀ نیمه ساختاریافته، اشباع نظری صورت گرفت. درنهایت مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر استخراج گردید و 6 بُعد (مضامین فراگیر) و 21 مولفه (مضامین سازمان‌دهنده) و 82 شاخص (مضامین پایه) برای اخلاق سازمانی مبتنی بر نهج‌البلاغه استخراج شد. در بخش کمی، 3 بُعد تاثیرگذار و 3 بُعد تاثیرپذیر بودند.بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج یافته‌های بخش کیفی مشخص گردید، ابعادی چون اخلاق مدیریتی با 89 بار ارجاع، زمینۀ اخلاقی با 68 بار، زمینۀ رفتاری با 55 بار، اخلاق کاری با 54 بار، زمینۀ مالی با 22 بار و زمینۀ اعتقادی ارزشی با 21 بار، به‌ترتیب اهمیت ویژه‌ای نزد خبرگان داشتند و در بخش کمی با روش دیمتل مشخص گردید که زمینۀ رفتاری، زمینۀ مالی، زمینۀ اعتقادی و ارزشی، زمینۀ اخلاقی، اخلاق مدیریتی و اخلاق کاری به‌ترتیب تاثیرگذارترین ابعاد از نگاه خبرگان بودند.

explaining the conceptual model of organizational ethics based on nahjul-balagha in the country's health system

introduction:  ethical principles are one of the important success factors of any society according to the culture of the society. the present article was compiled with the aim of analyzing the components of organizational ethics based on nahjul-balagha in the ministry of health, treatment and medical education.materials & methods: the research utilized both qualitative and quantitative methods, analyzing documents and themes using maxqda12 software. the quantitative part used the dimetal technique to identify influence and key factors. the study included experts in educational and cultural management, senior officials from the ministry of health and medical education, with 21 experts participating in paired comparisons and 14 in interviews. the statistical population included 21 experts in paired comparisons and 14 participants in interviews.results: after conducting 14 semi-structured interviews, theoretical saturation was made. finally, the basic, organizing and comprehensive themes were extracted; 6 dimensions (overarching themes), 21 components (organizing themes), and 82 indicators (basic themes) were extracted for organizational ethics based on nahjul-balagha, and in the quantitative part, 3 influential dimensions and 3 impressionable dimensions were extracted.conclusion: the qualitative study identified dimensions such as managerial ethics, ethical context, behavioral context, work ethics, financial context, and belief and value context as crucial to experts. the quantitative study determined that behavioral, financial, belief and value context, ethical context, management ethics, and work ethics were most influential.