مقایسۀ اثربخشی آموزش تنظیم هیجان و درمان فراشناختی بر سازگاری عاطفی اجتماعی و افکار ناکارآمد در مردان با سوءمصرف مواد تحت درمان با متادون

مقدمه: برخی از موانع رشد جامعه و شکوفایی نوع بشر ناشی از جهل و نادانی هستند و خودساخته‌اند. اعتیاد به مواد مخدر یکی از مهم‌ترین موانع و مشکلات است که سلامت و کارایی نسل فعلی بشر را به‌شدت به مخاطره انداخته است. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ اثربخشی آموزش تنظیم هیجان و درمان فراشناختی بر سازگاری عاطفی اجتماعی و افکار ناکارآمد در مردان با سوءمصرف مواد تحت درمان با متادون انجام گرفت.مواد و روش ها: پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌‌آزمون_پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ پژوهش معتادان تحت درمان با متادون مراجعه‌کننده به همۀ کلینیک‌های ترک اعتیاد شهر ایلام در سال 1400 بودند که با رعایت ملاک‌های ورود به مطالعه، تعداد 60 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در سه گروه 20 نفره (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) قرار گرفتند. برای جمع‌‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های سازگاری عاطفی اجتماعی بل (1961) و افکار ناکارآمد بک و وایزمن (1978) استفاده گردید. درحالی‌که گروه کنترل تنها شاهد بود، گروه آزمایش (اول) مداخلات آموزش تنظیم هیجان را در 8 جلسۀ 120 دقیقه‌ای و گروه آزمایش (دوم) نیز مداخلات درمان فراشناختی را در 8 جلسۀ 90 دقیقه‌ای به‌صورت هفتگی و گروهی دریافت کردند. داده‌‌های پژوهش با استفاده از تحلیل کوواریانس در محیط نرم‌افزار spss vol.23 و سطح معنی‌داری 0.05 تجزیه‌وتحلیل شدند.یافته های پژوهش: نتایج پژوهش نشان داد که در متغیرهای سازگاری عاطفی اجتماعی و افکار ناکارآمد در مرحلۀ پس‌آزمون بین گروه‌ها تفاوت معناداری وجود دارد (p<0.001) و در متغیرهای سازگاری عاطفی اجتماعی و افکار ناکارآمد میان دو آموزش تفاوت معناداری وجود نداشت (p>0.05).بحث و نتیجه‌گیری: به‌نظر می‌رسد که هر دو آموزش باعث افزایش سازگاری عاطفی اجتماعی و کاهش افکار ناکارآمد در مردان با سوءمصرف شده‌اند؛ اما درمان فراشناختی اثربخش‌تر بوده است. پیشنهاد می‌شود، از این دو آموزش در مراکز ترک اعتیاد برای بهبود سلامت افراد استفاده گردد.

comparing the effectiveness of emotion regulation training and metacognitive therapy on social emotional adjustment and dysfunctional thoughts in men with substance abuse treated with methadone

introduction:  drug addiction is a significant obstacle to society’s growth and humanity’s flourishing, posing significant health and efficiency risks for the current generation. the present study aimed to compare the effectiveness of emotion regulation training and metacognitive therapy on emotional social adjustment and dysfunctional thoughts in men with substance abuse undergoing methadone treatment.materials & methods: this study was a quasi experimental study that consisted of addicts undergoing methadone treatment who were referred to all addiction treatment clinics in ilam in 2020. in accordance with the inclusion criteria, 60 people were selected through purposive sampling and randomly divided into three groups of 20 people (two experimental groups and one control group). bell’s emotional social adjustment questionnaire and beck and wiseman’s dysfunctional thoughts questionnaire were used to collect data. the control group didn’t receive any intervention, but the first experimental group received emotion regulation training interventions in 8 120 minute sessions, and the second experimental group received metacognitive therapy interventions in 8 90 minute sessions in a one on one and group setting. the research data were analyzed using analysis of covariance in spss v.23 at the significance level of 0.05.results: there was a significant difference in the variables of emotional social adjustment and dysfunctional thoughts in the post test phase between the groups (p<0.001). there was no significant difference in the variables of emotional social adjustment and dysfunctional thoughts between the two trainings (p>0.05).conclusion: it seems that both trainings increased emotional social adjustment and reduced dysfunctional thoughts in men with abuse, but metacognitive therapy was more effective.