تحلیل قصد و رضای طرفین نسبت به شروط تحمیلی در قراردادها (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه)

گرچه تاکنون قصد و رضا نسبت به خود عقد به طور مفصل در تالیفات عمومی و اختصاصی حقوقی بحث شده لیکن این بحث کم‌تر در رابطه با یک یا چند شرط ضمن عقد صورت پذیرفته است. در این مقاله با روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و با دید تطبیقی، عدم وجود قصد یا رضا را نسبت به شروط ضمن عقد تحمیلی (به رغم وجود این دو نسبت به خود عقد) در دو مبحث جداگانه بررسی نموده‌ایم: 1- شروط تحمیلی امضاء شده در قرارداد که ناخوانا بوده یا در بخش غیر مرتبط قرارداد بوده و یا شروطی که پذیرش آن‌ها توسط «مشروط علیه» غیر معقول به نظر می‌رسد؛ 2- شروط تحمیلی که در قرارداد ذکر نگردیدند لیکن در محل نصب شده‌اند یا در ضمائم قراردادی آمده‌اند که به امضاء طرف قرارداد نرسیده‌اند و یا در سند تسلیم شده بعد از انعقاد قرارداد ذکر گردیده‌اند و در قراردادی که به امضای «مشروط علیه» رسیده فقط به آن‌ها بدون ذکر دقیق ارجاع شده است. در این موارد با مطالعۀ تطبیقی این نتیجه اخذ شده که این شروط در حقوق ایران همانند حقوق فرانسه باطل است بدون این‌که خللی به صحت عقد وارد کند پس این شروط در زمرۀ شروط باطل غیر مبطل که در حقوق فرانسه nullité partielle خوانده می‌شود قرار می‌گیرند.

analysis of the intent and consent of parties regarding unfair terms in contracts (comparative study in iranian and french law)

although the intention and consent regarding the contract itself have been extensively discussed in both general and specialized legal writings، this discussion has been less addressed concerning one or more terms stipulated within the contract.this article، using a descriptive-analytical research method with a comparative approach، examines the absence of intent and consent regarding imposed contract terms in two separate discussions (despite the presence of both regarding the main contract):1. imposed terms signed in the contract that are illegible، placed in unrelated section of the contract، or terms whose acceptance by the obligated party is unreasonable.2. imposed terms that are not stated in the contract but are displayed elsewhere، included in contractual annexes that have not been signed by the contracting party، or mentioned in a document delivered after the contract`s conclusion، where the signed contract merely refers to them without specifying their exact content.through a comparative study، it is concluded that such terms are void، similar to french law، under iranian law without affecting the validity of the main contract. therefore، these terms are considered void but non-nullifying clauses، categorized in french law as nullité partielle.