تحلیل فراوانی وقوع موج سرما در استان سمنان

سابقه و هدف: امواج سرما به‌عنوان یکی از پدیده‌های طبیعی و پیچیده در اقلیم‌های سرد شناخته می‌شوند. این پدیده با کاهش ناگهانی دما همراه است و معمولاً در فصل‌های زمستان و پاییز اتفاق می‌افتد. رخ دادن این پدیده گاه باعث نابودی کامل محصولات کشاورزی و باغبانی خواهد شد. پایش و پیش بینی رخداد موج سرما اهمیت فراوانی در برنامه ریزی جهت مدیریت صحیح در مقابله با این مخاطره دارد.مواد و روش ها: هدف از این مطالعه، بررسی و تحلیل داده‌های مربوط به امواج‌ سرما در استان سمنان، شناخت بهتر این پدیده و ارائه راهکارهایی برای مدیریت صحیح آن است. بدین منظور، کمینه دمای روزانه در دوره آماری 1980 تا 2020 بررسی و تحلیل شد و سپس دمای حداقل استاندارد شده (z) تعیین گردید تا بر اساس آن، امواج سرمایی رخ داده طی این دوره در سطح استان استخراج گردد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که شهرستان سمنان دارای بیشترین تجربه وقوع موج سرما با دوام زیاد بوده است (سال 1386، دو موج سرما با دوام 3 و 7 روزه و در سال 1395 یک موج سرما با دوام 6 روز). دمای سردترین روز سال طی رخداد موج سرما مربوط به ایستگاه شهمیرزاد (16.4- درجه سلسیوس) و پس از آن ایستگاه‌های شاهرود و میامی با حداقل دمای مشابه (14.2- درجه سلسیوس) در آذر ماه سال 1395 بوده است.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته های تحقیق می توان نتیجه گرفت که وقوع موج سرما در استان سمنان تقریباً با یک دوره بازگشت ده ساله بدیهی است و اتخاذ برنامه های صحیح مدیریتی برای کاهش خسارات ناشی از این مخاطره بسیار ضروری است.

frequency analysis of cold waves occurrence in semnan province

background and objectives: cold waves are natural phenomena normally occurring in winter and autumn seasons. they likely cause significant damage to agricultural crops and garden yields. accordingly, both monitoring and prediction of cold waves occurrence are essential for planning and managing the associated risks beneficially.materials and methods: this study aims at analyzing cold waves data in semnan province, enhancing a better understanding of this phenomenon, and suggesting practical solutions for effective management. to meet this target, the minimum daily temperature data were analyzed from 1980 to 2020. to identify the cold waves, the standardized minimum temperature (z index) was calculated during the same period in semnan province.results: our findings revealed that the highest occurrences of cold waves occurred in semnan city with a fairly long term duration (in 2007, there were two cold waves lasting 3 and 7 days, and in 2016 there was a cold wave lasting 6 days). moreover, shahmirzad, shahrood and miamey stations recorded the lowest minimum temperature ( 16.4 ◦c, 14.2 ◦c, 14.2 ◦c) in november 2016, respectively.conclusion: results demonstrate that the cold waves occur with 10 year return period. subsequently, developing applicable management plans are essential to reduce cold waves exposures and damages.