بررسی فقهی معیار چند مادری با رویکرد روش‌های نوین ترمیم تخمک و رحم جایگزین

زمینه و هدف: یکی از روش‌های نوین کمک‌باروری، ترمیم تخمک زن با استفاده از اجزای تخمک زن دیگر و نیز استفاده از رحم جایگزین در مواردی است که زن هم در تخمک و هم در رحم خود دارای اختلالی باشد. در این صورت این سوال مطرح می‌شود، کدام یک از این زنان، مادر نسبی نوزاد محسوب می‌شوند؟هر چند در نگاه اول به‌نظر می‌رسد، مسئله از مسایل نوپدید(مستحدثه) باشد، اما می‌توان ادعا نمود با توجه به اهمیت نقش تخمک و اجزای مختلف آن در تشکیل جنین، و با توجه به مبانی فقها در جواز و عدم جواز تلقیح مصنوعی و ملاک نسب، بتوان مادر نسبی این نوزادان را تعیین نمود.مواد و روش‌ها: این پژوهش با رویکرد تحلیلی و توصیفی انجام گردیده و اطلاعات آن با روش کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده است. در این پژوهش بر اساس مبانی فقها در جواز و عدم جواز تلقیح مصنوعی و ملاک نسب یکی از دو دیدگاه در تعیین نسب این نوزادان پذیرفته شد.یافته‌ها: طبق مبنای فقهی برگزیده در این تحقیق جواز برخی روش‌های تلقیح مصنوعی و پذیرش مبنای مشهور فقها درباره ملاک نسب صاحبان اجزای تخمک(دهنده هسته و دارنده سیتوپلاسم) مادر نسبی نوزاد می‌باشند و فرد در اختیار گزارنده رحم نیز در حکم مادر رضاعی است. بنابراین امکان تولد نوزادانی با چند نسب مادری وجود دارد.

jurisprudential review of the criterion of multiple motherhood with the approach of modern methods of ovum restoration and surrogacy

background and aim: one of the modern assisted reproductive technology is to restore the female ovum using other female ovum components and also to use a surrogacy in cases where the woman has defects in both her ovum and her uterus. in this case, the question arises, which of these women is considered the relative mother of the child?although at first glance it seems that the problem is one of the new problems, it can be claimed that considering the importance of the role of the ovum and its various components in the formation of the embryo, and according to the principles of jurists regarding the permissibility and impermissibility of artificial insemination and the criteria of parentage, it is possible to determine the relative mother of these babies.method: this research was conducted with analytical and descriptive approach and its information was collected by library method. in this research, based on the principles of jurists on the permissibility and impermissibility of artificial insemination and the criteria of parentage, one of the two views was accepted in determining the parentage of these babies.findings: according to the jurisprudential principle chosen in this research, i.e. the permissibility of some methods of artificial insemination and the acceptance of the well-known principle of jurists about the criterion of parentage, the owners of the ovum components (nucleus donor and cytoplasm holder) are the relative mother of the baby, and the person who provides the uterus is also a foster mother. therefore, it is possible to give birth to babies with multiple relative mothers.