تاملی بر مولفه های حکمرانی اسلامی در اندیشه آیت الله طالقانی بر اساس نظریه اسپریگنز

موضوع حکمرانی برغم جدید بودن این اصطلاح در ادبیات امروزین و حوزه گسترده آن در اداره اجتماع انسانی ، در بخش مربوط به شیوه حکومت کردن یکی از مهمترین موضوعات اجتماعی سیاسی جوامع بشری در بستر تاریخ بوده است و اندیشمندان از یونان باستان تا امروز همواره با رویکردهای مختلف نظریات خود را برای حکمرانی مطلوب مطرح نموده اند در این میان با ظهور اسلام و تشکیل حکومت نبوی در مدینه الگوی متفاوتی نسبت به مساله حکمرانی مطرح و با استمرار آن بعد از رحلت پیامبر اسلام و حاکمیت خلفای مختلف اموی و عباسی و بعد از آنان به تدریج مفهوم حکمرانی اسلامی متمایز از سایر انواع حکمرانی ها در طول تاریخ معنا یافته است .آیت الله طالقانی یکی ازاندیشمندان معاصر و از چهره های برجسته نواندیشی دینی درایران است که با نگاهی قرآنی الگوی جدیدی برای حکمرانی اسلامی مطرح نموده است سوال اصلی این مقاله پرسش از طرح و ایده آیت الله طالقانی برای حکمرانی مطلوب اسلامی است، روش تحقیق در این مقاله با الهام از چهارچوب نظری توماس اسپریگنز در تحلیل و بررسی اندیشه های آیت الله طالقانی چهار گام را مطالعه نموده است. بر اساس فرضیه این مقاله محوری ترین مولفه در حکمرانی مطلوب اسلامی با استناد به آموزه های قرآنی و سیره نبوی، طراحی حکمرانی بر اساس شوراگرائیست که به عنوان مهمترین یافته تحقیق در این مقاله مورد توجه قرار گرفته است، که طرحی علمی برای رهایی از وضع موجود و نیل به وضع مطلوب در حکمرانی اسلامی است .

a reflection on the components of islamic governance in the thought of ayatollah taleghani: based on sprinz's theory

the subject of governance، despite the novelty of this term in contemporary literature and its broad scope in managing human society، has historically been one of the most important socio-political issues in human communities، particularly regarding the methods of ruling. thinkers—from ancient greece to the present—have consistently presented their theories on optimal governance through various approaches. with the advent of islam and the establishment of the prophetic government in medina، a distinct model of governance was introduced. following the prophet's passing and under the rule of various umayyad and abbasid caliphs، the concept of islamic governance gradually emerged، distinguished from other forms of governance throughout history. yatollah taleghani، a contemporary thinker and one of the prominent figures of religious reform in iran، has proposed a new model for islamic governance based on a quranic perspective. the main research question of this study concerns ayatollah taleghani's vision and ideas for optimal islamic governance. the research employs a descriptive-analytical method and draws on thomas sprinz's theoretical framework. in analyzing and examining ayatollah taleghani's thoughts، the study follows a four-step approach. according to the hypothesis of this article، the most pivotal component of optimal islamic governance، based on quranic teachings and the prophetic tradition، is the design of governance on the basis of consultative principles (shura). this has been identified as the most significant finding of the study، offering a scientific framework for overcoming the current situation and achieving the ideal state in islamic governance.