تحلیل گفتمان بصری پوشش زنان در شبکه‌ نمایش خانگی با تاکید بر هویت ایرانی- اسلامی

امروز زبان فرهنگ به میزان قابل توجهی تصویری شده است. فرهنگ مردم این دوران چنان دیداری شده که انتقال موثر پیام بدون تصاویر کاری دشوار و دور از ذهن می‌نماید. فرهنگ دیداری مقوله‌ای است فراتر از مطالعه  تصویر که در مواجه با مخاطب در دو مرحله عمل می‌کند. در مرحله اول مانند چشم‌اندازی است که در آن، جهان تصویر به تولید معنا‌، ایجاد و حفظ ارزش‌های زیباشناختی‌، کلیشه‌های جنسیتی و روابط قدرت درون فرهنگ می‌پردازد و در سطحی دیگر با وسعت گرفتن دامنۀ دیداری، حوزه‌ای به وجود می‌آید که در آن معانی فرهنگی شکل می‌گیرند. در روزگار فناوری‌های‌ رسانه‌ای پیوسته در حال توسعه، شبکۀ نمایش‌خانگی یکی از پرنفوذترین‌‌هاست. ضرورت این پژوهش به‌ویژه در جامعه امروز ما که بیش‌ازپیش در حوزۀ پوشش زنان دچار چالش‌های جدی شده، از آن روست که نشان می‌دهد الگوهای ارائه‌شده برای پوشاک زنان ازسوی پرمخاطب‌ترین رسانه‌ها، چه قرابت و تناسبی با مولفه‌های هویتی ایرانی‌اسلامی داشته‌اند و هدف آن مطالعه نسبت میان گفتمان بازتولیدشده در شبکه نمایش‌خانگی به‌وسیله‌ پوشش بازیگران زن با مولفه‌های هویت ایرانی‌اسلامی است. این مقاله با رویکرد کیفی، با روش تحلیل گفتمان بصری و با به‌کارگیری چهارچوب مفهومی برگرفته از نظریه‌های تحلیل گفتمان فوکو و فرهنگ دیداری میرزوئف انجام شده است. مطالعه مضامین فرعی و اصلی و گفتمان غالب شکل‌گرفته به‌وسیلۀ پوشش بازیگران زن در چهار سریال پرمخاطب‌ شبکه نمایش‌خانگی شامل خاتون، جیران، قورباغه و یاغی حاکی از آن است که مولفه‌های اصلی هویت‌ ایرانی‌اسلامی در ذائقه‌سازی در سبک پوشش جامعه، سهم بسیار اندکی را به‌خود اختصاص داده و ازسوی تولیدکنندگان این آثار مورد غفلت واقع شده است.

analysis of the visual discourse of women's coverage in the home television network emphasizing iranian-islamic identity

today, the language of culture has become significantly visual. the culture of the people of this era has become so visual that effectively conveying the message without images is a difficult and far-fetched task. visual culture is a category beyond the study of the image, which works in two stages in facing the audience. in the first stage, it is like a vision in which the image world produces meaning, creates and preserves aesthetic values, gender stereotypes and power relations within the culture, and in another level, with the expansion of the visual field, a field is created in which cultural meanings are formed in the days of constantly developing media technologies, the theater network is one of the most influential. the necessity of this research, especially in today's society, which has more and more serious challenges in the field of women's clothing, is because it shows that the patterns presented for women's clothing by the most popular media are related to the components of iranian-islamic identity. and its purpose is to study the relationship between the discourse reproduced in the home theater network through the coverage of female actors, with the components of iranian-islamic identity. this article is done with a qualitative approach, with the method of visual discourse analysis and by using the conceptual framework derived from the theories of foucault's discourse analysis and mirzoev's visual culture. the study of the main and secondary themes and the dominant discourse formed by the coverage of female actors in four popular tv series of ‌home network including khatoon, jeyran, qorbaqeh and yaghi indicates that the producers have neglected the main components of the iranian-islamic identity.