شناسایی مولفه‌های الگوی حکمرانی شرکتی با رویکرد تجاری‌سازی فرودگاه‌های کشور

این مطالعه به‌منظور توسعه یک مدل حکمرانی شرکتی با رویکرد تجاری‌سازی برای فرودگاه‌های ایران، با تمرکز بر بهبود کارایی عملیاتی و عملکرد مالی انجام شده است. در این پژوهش از طراحی کیفی استفاده شده و داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 14 نفر از خبرگان شامل متخصصان سازمانی و اساتید دانشگاه با تجربه در زمینه حکمرانی شرکتی و عملیات فرودگاه‌ها جمع‌آوری گردید. نمونه‌گیری به‌صورت گلوله‌برفی انجام شد، به‌طوری‌که ابتدا مشارکت‌کنندگان اولیه بر اساس تخصص خود انتخاب و سپس دیگر افراد توسط آن‌ها معرفی شدند. تحلیل مضمون برای تحلیل داده‌های مصاحبه‌ها استفاده شد و الگوهای اصلی و دسته‌بندی‌های مرتبط با ساختارهای حکمرانی، مسئولیت‌پذیری، فرهنگ سازمانی و تجاری‌سازی فرودگاه‌ها شناسایی گردید. این تحقیق چندین بعد کلیدی برای مدل حکمرانی شرکتی در تجاری‌سازی فرودگاه‌ها شناسایی کرد، از جمله طراحی ساختارهای حکمرانی موثر، اهمیت مسئولیت‌پذیری و شفافیت، نقش فرهنگ سازمانی در تقویت همکاری تیمی و ضرورت زیرساخت‌های مالی و فنی برای تجاری‌سازی فرودگاه‌ها. یافته‌ها نشان دادند که ساختارهای گزارش‌دهی شفاف، کمیته‌های حسابرسی مستقل و توجه به مسئولیت اجتماعی از جمله عواملی هستند که برای تجاری‌سازی موفق فرودگاه‌ها ضروری هستند. علاوه بر این، تقویت همکاری و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران از طریق شفافیت مالی، از عناصر کلیدی برای توسعه پایدار در این بخش است. این پژوهش نتیجه‌گیری می‌کند که یک چارچوب حکمرانی شرکتی ساختارمند و متناسب با نیازهای تجاری‌سازی فرودگاه‌ها، برای بهبود کارایی عملیاتی و جذب سرمایه‌گذاری بسیار ضروری است. تمرکز بر نقش‌های واضح، ساختارهای مسئولیت‌پذیری و نظارت مالی موثر برای تضمین موفقیت بلندمدت و پایداری فرودگاه‌های تجاری‌شده ضروری است.

identifying components of the corporate governance model with a commercialization approach for airports in the country

this study aims to develop a corporate governance model with a commercialization approach for airports in iran، focusing on enhancing operational efficiency and financial performance. a qualitative research design was employed، utilizing semi-structured interviews with 14 experts، including organizational specialists and university professors with extensive experience in corporate governance and airport operations. data was collected through snowball sampling، where initial participants were selected based on their expertise، and subsequent participants were referred by them. thematic analysis was used to analyze the interview data، identifying key themes and categories related to governance structures، accountability، organizational culture، and the commercialization of airports. the study identified several critical dimensions for the corporate governance model of airport commercialization، including the design of effective governance structures، the importance of accountability and transparency، the role of organizational culture in enhancing team collaboration، and the necessity of robust financial and technical infrastructures. the findings highlighted that clear reporting structures، independent auditing committees، and a focus on social responsibility were essential for the successful commercialization of airports. furthermore، fostering a culture of collaboration and enhancing investor confidence through transparent financial practices were key elements for sustainable development in the aviation sector. the research concludes that a well-structured corporate governance framework، tailored to the specific needs of airport commercialization، is crucial for improving operational efficiency and attracting investment. a focus on clear roles، responsibility structures، and effective financial oversight is necessary to ensure the long-term success and sustainability of commercialized airports.