شناسایی و تعیین روابط علت و معلولی چالش‌ها و استراتژی‌های توسعه بازار فینتک مبتنی بر رهیافت ترکیبی مبتنی بر تحلیل مضمون و دیمیتل

با توجه به رشد فزاینده فناوری‌های مالی (فین‌تک) و اهمیت توسعه بازار آن در ایران، شناسایی چالش‌ها و راهبردهای کلیدی و درک روابط علّی میان آن‌ها، ضرورتی اساسی برای سیاست‌گذاران و فعالان این صنعت محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین روابط علت و معلولی میان چالش‌ها و استراتژی‌های توسعه بازار فین‌تک، از یک رویکرد ترکیبی بهره گرفته است که شامل دو مرحله کیفی و کمی است. در مرحله کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 20 نفر از مدیران و کارشناسان شرکت‌های فین‌تک دارای مجوز شاپرک (از جمله زرین‌پال، آسان‌دریافت، پیام‌رسان مالی بله، ایزی‌پی و کارت اعتباری و امتیازی ایرانیان)، چالش‌ها و استراتژی‌های اصلی شناسایی شدند. در مرحله کمی، شاخص‌های استخراج‌شده ابتدا با استفاده از نسبت روایی محتوایی (cvr) اعتبارسنجی و سپس با بهره‌گیری از روش دیمتل، روابط علّی میان آن‌ها تحلیل گردید. نتایج نشان داد که موانع رگولاتوری و ضعف زیرساخت‌های دیجیتال به‌عنوان مهم‌ترین عوامل علّی تاثیرگذار، بر چالش‌های پیامدی همچون بی‌اعتمادی به فناوری، حساسیت به قیمت و موانع فرهنگی اثر می‌گذارند. همچنین، راهبردهایی نظیر برندسازی، آموزش مشتریان و بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان عوامل کلیدی در کاهش موانع و تسهیل توسعه بازار شناسایی شدند. بر مبنای این یافته‌ها، مدل مفهومی توسعه بازار فین‌تک طراحی گردید که می‌تواند به‌عنوان مبنای تصمیم‌گیری برای رگولاتورها و شرکت‌های فین‌تک جهت تدوین سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.

identifying and determining causal relationships between challenges and strategies for fintech market development based on a hybrid approach of thematic analysis and dematel

given the rapid growth of financial technologies (fintech) and the critical importance of market development in iran، identifying key challenges and strategies، as well as understanding the causal relationships among them، is an essential necessity for policymakers and industry stakeholders. this study aims to identify and explain the causal relationships between the challenges and strategies of fintech market development using a hybrid approach consisting of qualitative and quantitative phases. in the qualitative phase، using thematic analysis and conducting semi-structured interviews with 20 managers and experts from licensed fintech companies under shaparak (including zarinpal، asandaryaft، baleh financial messenger، easypay، and iranian credit and reward card)، the main challenges and strategies were identified. in the quantitative phase، the extracted indicators were first validated using the content validity ratio (cvr) and then the causal relationships among them were analyzed using the dematel method. the results revealed that regulatory barriers and weak digital infrastructure are the most influential causal factors، which affect consequential challenges such as distrust in technology، price sensitivity، and cultural barriers. furthermore، strategies such as branding، customer education، and the utilization of social networks were identified as key factors in reducing barriers and facilitating market development. based on these findings، a conceptual model for fintech market development was designed، which can serve as a decision-making foundation for regulators and fintech companies in formulating policies and development programs.