نقش رسانه در ارتقای اعتماد عمومی به نظام بهداشت و سلامت در ایران: یک مطالعه کیفی پدیدارشناسانه

هدف این پژوهش تبیین نقش رسانه در شناسایی موانع و ارائه راهکارهای ارتقای اعتماد عمومی نسبت به نظام بهداشت و سلامت در ایران بود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 20 شهروند دارای تجربه استفاده از خدمات درمانی (18 تا 65 سال) گردآوری گردید. نمونه‌گیری به شیوه در دسترس و گلوله‌برفی انجام شد و مصاحبه‌ها تا اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با روش کلایزی در هفت گام صورت گرفت و اعتبار یافته‌ها از طریق بازبینی مشارکت‌کنندگان تایید شد. نتایج نشان داد اعتماد عمومی به نظام سلامت حاصل برهم‌کنش شش مولفه اصلی است: توجه به وضعیت سلامت بیماران، نفوذ رسانه‌ای و گسترش آگاهی سلامت‌محور، خدمات بیمه‌ای، پاسخگویی نظام سلامت، نقش تسهیل‌گرانه خدمات بهداشتی و نقش دولت در سلامت. رسانه‌ها با افزایش شفافیت اطلاعات، آموزش سلامت، انعکاس مسئولانه اخبار پزشکی و تقویت ارتباط پزشک–بیمار نقش محوری در ارتقای اعتماد ایفا می‌کنند، در حالی که هزینه‌های درمان، ضعف پاسخگویی، کمبود شفافیت و ناکارآمدی بیمه از مهم‌ترین موانع کاهش اعتماد شناسایی شدند. اعتماد عمومی به نظام سلامت پدیده‌ای چندبعدی است که نیازمند رویکردی جامع و هماهنگ میان دولت، نظام سلامت، رسانه‌ها و جامعه است. بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت رسانه‌ها، اصلاح سیاست‌های بیمه‌ای، تقویت پاسخگویی و ارتقای اخلاق حرفه‌ای می‌تواند به‌طور معناداری اعتماد عمومی را افزایش دهد.

the role of media in enhancing public trust in the health system of iran: a qualitative phenomenological study

this study aimed to explore the role of media in identifying barriers and proposing strategies for enhancing public trust in iran's health and healthcare system. a qualitative descriptive phenomenological approach was employed. data were collected through semi-structured interviews with 20 iranian citizens aged 18–65 who had direct experience with healthcare services. participants were selected via purposive and snowball sampling until theoretical saturation was achieved. data were analyzed using colaizzi's seven-step method، and credibility was ensured through participant validation. the analysis revealed six core dimensions shaping public trust: attention to patient well-being، media influence and health awareness، insurance services، health system responsiveness، facilitative role of healthcare services، and governmental responsibility. media were found to play a pivotal role by improving transparency، disseminating health knowledge، responsibly reporting medical issues، and strengthening physician–patient communication، while high treatment costs، limited transparency، weak accountability، and insurance inefficiencies emerged as major trust-eroding barriers. public trust in the health system is a multidimensional construct requiring an integrated policy approach involving government، healthcare institutions، media، and society. strategic use of media، insurance reform، enhanced accountability، and reinforcement of professional ethics are essential pathways to strengthening public trust.