شناسایی مولفه‌های الگوی خوش‌بینی سازمانی بر اساس سبک رهبری (تحول‌گرا، عمل‌گرا)، جو روانی و عدالت سازمانی در آموزش‌وپرورش استان سمنان

هدف از این پژوهش، شناسایی مولفه‌های الگوی خوش‌بینی سازمانی بر اساس سبک رهبری (تحول‌گرا، عمل‌گرا)، جو روانی و عدالت سازمانی در آموزش‌وپرورش استان سمنان بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل 15 نفر از خبرگان دانشگاهی در حوزه‌های علوم تربیتی و روان‌شناسی بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق بود که به‌کمک تحلیل محتوای قیاسی و استقرایی بررسی شد. روایی و پایایی داده‌ها با استفاده از راهبردهایی مانند بازبینی مشارکت‌کنندگان و مرور همتایان مورد تایید قرار گرفت. یافته‌های حاصل از کدگذاری سه‌مرحله‌ای شامل 60 مضمون پایه، 12 مضمون سازمان‌دهنده و 7 مضمون فراگیر بود که الگوی مفهومی خوش‌بینی سازمانی را شکل دادند. این مضامین شامل «محیط شغلی مساعد»، «رفتار مثبت مدیر و کارمند»، «توسعه حرفه‌ای‌گرایی»، «مدیریت خود»، «بستر سازی فرهنگی»، «برداشتن موانع موفقیت»، و «تسهیل تفکر سازنده» بودند که نشان‌دهنده تاثیر هم‌زمان ابعاد فردی، روانی، ساختاری و فرهنگی در شکل‌گیری خوش‌بینی در سازمان‌های آموزشی هستند. پژوهش حاضر با ارائه مدلی مفهومی از مولفه‌های تاثیرگذار بر خوش‌بینی سازمانی، بستری برای بهبود سیاست‌های مدیریت منابع انسانی در آموزش‌وپرورش فراهم می‌آورد. نتایج این مطالعه می‌تواند به مدیران در طراحی مداخلات آموزشی و توسعه‌ای برای ارتقای جو روانی مثبت، عدالت سازمانی و سبک‌های رهبری اثربخش کمک نماید.

identifying the components of an organizational optimism model based on leadership style (transformational، task-oriented)، psychological climate، and organizational justice in the education system of semnan province

this study aimed to identify the components of an organizational optimism model based on leadership style (transformational، transactional)، psychological climate، and organizational justice in the education system of semnan province. the study employed a qualitative approach using inductive content analysis. the participants consisted of 15 academic experts in educational sciences and psychology، selected through purposive sampling until theoretical saturation was reached. data were collected through in-depth semi-structured interviews and analyzed using iterative coding procedures. the trustworthiness of the data was ensured through participant validation and peer review techniques. the thematic analysis led to the extraction of 60 basic themes، 12 organizing themes، and 7 overarching themes forming a conceptual model of organizational optimism. these overarching themes included supportive work environment، positive behavior of managers and employees، professionalism development، self-management، cultural grounding، removing obstacles to success، and facilitating constructive thinking. the findings indicate that individual، psychological، structural، and cultural factors simultaneously influence the development of optimism in educational organizations. this study provides a conceptual framework for the key components influencing organizational optimism in the education sector. the results offer practical insights for educational managers to design training and developmental interventions aimed at enhancing psychological climate، organizational justice، and effective leadership styles.