تحلیل همبستگی فضایی آلودگی هوا و بیماری آسم در دوره 1392 تا 1401 (شهر تبریز)

مطالعات اپیدمیولوژیک زیادی در سال‌های اخیر در نقاط مختلف جهان در جهت مشخص کردن رابطه بین اثرات آلودگی هوا و سلامت انسان‌ها انجام شده است. نتایج بیانگر این است که، افزایش آلودگی هوا بر افزایش عفونت‌های دستگاه تنفسی تاثیر مشخص و قابل ملاحظه‌ای دارد. شهر تبریز به عنوان یکی از شهرهای آلوده کشور محسوب می‌شود، بطوریکه آلودگی هوا به طور جدی سلامتی ساکنین این شهر را تهدید می‌نماید. مطالعه حاضر با هدف مشخص نمودن رابطه عوامل مختلف آلودگی هوا و تاثیر آن بر تعداد بیماران مبتلا به آسم در شهر تبریز انجام شده است. بدین منظور اطلاعات آماری آلاینده‌ها، مربوط به ذرات معلق با قطر کم‌تر از 10 میکرون (pm10)، ازن (o3)، دی‌اکسید گوگرد (so2)، دی‌اکسید نیتروژن (no2) و مونوکسید کربن (co) برای کلیه ماه‌های سال‌های 1392 تا 1401، از پنج ایستگاه سنجش آلاینده‌های هوای شهر گردآوری و سپس این اطلاعات با استفاده از نرم‌افزار arc gis در مقایسه با شاخص استاندارد آلودگی هوا (psi) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان داد که غلظت آلاینده‌ها در مناطق 1، 10 و 4 به ترتیب کم، متوسط ​​و زیاد است. نتایج نشان داد بین غلظت گاز so2 و فراوانی بیماران مبتلا به آسم رابطه مکانی مستقیم وجود دارد. نظر به توزیع آلودگی گاز o3 در سطح شهر تبریز، بیش‌ترین غلظت آلودگی این گاز در ضلع غربی و قسمتی از مرکز شهر بوده و در این محدوده‌ها تعداد افراد مبتلا به بیماری آسم بیش‌تر بوده است. بنابراین بین فراوانی بیماران مبتلا به آسم و غلظت گاز o3 در سطح شهر تبریز رابطه مستقیم مکانی دیده شد. توزیع آلودگی ذرات pm10 در سطح شهر تبریز در مرکز شهر بیش‌تر بوده و بیش‌ترین فراوانی بیماران مبتلا به آسم در محدوده این مناطق قابل رویت است. بنابراین بین میزان آلایندگی ذرات pm10 با تعداد افراد مبتلا به بیماری آسم نیز رابطه مستقیم مکانی وجود دارد.

spatial correlation analysis of air pollution and respiratory diseases period 2013-2022 (tabriz city)

recent epidemiological studies worldwide have investigated the relationship between air pollution and human health, revealing a significant impact of increased air pollution on respiratory tract infections. tabriz, one of the most polluted cities in the country, faces serious health threats due to air pollution. the present study aimed to determin the relationship between different factors of air pollution and the incidence of asthma in tabriz. statistical data on pollutants (suspended particles with a diameter of less than 10 microns (pm10), ozone (o3), sulfur dioxide (so2), nitrogen dioxide (no2), and carbon monoxide (co)) from 2013 to 2022, were collected from five air pollutant measurement stations. arc gis software was used to analyze and compare the collected data with standard air pollution index (psi). the results of the research indicated that the concentration of pollutants is low, medim and high in the regions 1, 10 and 4, respectively. the results indicated that there is a direct spatial relationship between so2 levels and asthma incidence. additionally, the highest o3 concentrations were in the western side and part of the city center, correlating with higher number of asthma cases, indicating a direct spatial relationship between o3 concentration and athma incidence. pm10 pollution was higher in the city center, where the highest frequency of asthma patients was observed, showing a direct spatial relationship between pm10 and asthma prevalence.