مقایسه تطبیقی وضعیت توسعه پایدار از لحاظ ابعاد اجتماعی- محیطی- اقتصادی (نمونه موردی: مناطق 2 و 6 شهرداری تبریز)

توسعه پایدار به معنی تلفیق اهداف اجتماعی، محیطی و اقتصادی برای ایجاد آسایش انسان بدون آسیب رساندن به توانایی‌های نسل آینده در برآوردن نیازهایشان می‌باشد. شکل‌گیری شهرها که به لحاظ بعد اجتماعی، محیطی و اقتصادی پایدار بوده و توانایی مقابله با چالش‌های رشد شتابان جمعیت و مهاجرت را داشته باشد یکی از اصلی‌ترین وظایف قرن حاضر هست. در چند دهه گذشته رشد شتابان شهرنشینی و گسترش فعالیت‌های صنعتی، زیرساخت‌های شهری را کاهش و ضایعات زیست‌محیطی را افزایش داده است. بعد اجتماعی - محیطی و اقتصادی توسعه پایدار شهری ابزاری مفید در خدمت انسجام شهری هست. از این‌ رو بررسی توسعه پایدار شهر تبریز دارای اهمیت زیادی است. در این پژوهش پس از بررسی ادبیات موضوع و همچنین برداشت‌های میدانی و تکمیل پرسشنامه‌ها به مقایسه تطبیقی ابعاد اجتماعی - محیطی و اقتصادی توسعه پایدار شهر تبریز در مناطق 2 و 6 پرداخته ‌شده است. روش تحقیق پژوهش حاضر به‌ صورت توصیفی و میدانی بوده که به وسیله پرسشنامه در گروه‌های مختلف ساکنین، کارشناسان و متخصصین مناطق 2 و 6 انجام‌ گرفته است. در این پژوهش تحلیل‌ها بر اساس نرم‌افزار spss مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد، وضعیت پایداری شهری در منطقه 2، با 105-5 امتیاز، در سه طیف ضعیف 38-5، متوسط 72-39 و خوب 105-73، رتبه‌بندی گردید. وضعیت پایداری شهری، در منطقه 2، %0 ضعیف، %57/77 متوسط و %42/22 خوب و در منطقه 6، %11/11 ضعیف، %48/88 متوسط و %40 خوب ارزیابی گردید. رضایت ساکنین و کارشناسان در زمینه‌ پایداری منطقه 2 نسبت به پایداری منطقه 6 بیش‌تر می‌باشد. با توجه به اینکه توسعه پایدار به‌ عنوان مقوله مهم برنامه‌ریزی شهری هست از این‌ رو ضرورت برنامه‌ریزی و آینده‌نگری در مناطق مختلف شهر تبریز با توجه به شرایط منحصر به‌ فرد هر منطقه بایستی در برنامه‌ریزی فضاهای شهری با در نظر گرفتن رویکرد توسعه پایدار مورد توجه قرار گیرد.

comparative comparison of the state of sustainable development in terms of social-environmental-economic dimensions (case study: municipal regions 2 and 6 of tabriz)

sustainable development involves integrating social, environmental, and economic objectives to enhance human well-being while safeguarding the capacity of future generations to fulfill their requirements. the development of cities that are socially, environmentally, and economically stable, capable of addressing the challenges posed by rapid population growth and migration, stands as a central task in this century. over the past few decades, the swift urbanization and expansion of industrial activities have led to a decline in urban infrastructure and an increase in environmental waste. the socio-environmental and economic dimensions of sustainable urban development serve as valuable tools for enhancing urban cohesion. consequently, the study of sustainable development in tabriz holds significant importance. in this study, we conducted a comparative analysis of the socio-environmental and economic dimensions of sustainable development in tabriz city, focusing on regions 2 and 6. our investigation involved reviewing relevant literature, conducting field observations, and administering questionnaires. the present study employed a descriptive and field-based research method. data were collected through a questionnaire administered to various groups, including residents and experts from regions 2 and 6. the data analyses were conducted using spss software. the results indicated that urban sustainability in region 2 was assessed on a scale of 5 to 105 points, categorized into three ranges: poor (5-38), average (39-72), and good (73-105). in region 2, the evaluation of urban sustainability revealed the following distribution: 0% poor, 57.77% average, and 42.22% good. meanwhile, in region 6, the distribution was 11.11% poor, 48.88% average, and 40% good. notably, residents and experts expressed greater satisfaction with the sustainability of region 2 compared to that of region 6. given that sustainable development is a crucial aspect of urban planning, it is essential to incorporate forward-looking strategies tailored to the unique conditions of each area within tabriz city. this consideration should inform the planning of urban spaces, aligning with the principles of sustainable development.