تبیین اصول راهبردی طراحی فضاهای آموزشی کودکان اوتیسم (مورد پژوهی: کودکان اوتیسم شهر شیراز)

اوتیسم نوعی اختلال در رشد اجتماعی، زبان و ارتباطات است که در سه سال اوّل زندگی بروز می کند و نتیجه اختلال عصبی است که بر عملکرد مغز تاثیر می گذارد. کودکان اوتیسم ازنظر جنبه های جسمی، عقلانی و رفتاری با سایر کودکان متفاوت هستند. این اختلال باعث می شود که این افراد نتوانند همانند افراد معمولی زندگی کنند یا همراه با کودکان دیگر در یک محیط آموزشی درس بخوانند. این کودکان نیاز به محیط آموزشی دارند که بتواند به نیازهای آن ها پاسخ دهد تا به ارتقا یادگیری و افزایش مشارکت و ارتباطات اجتماعی آن ها منجر شود. در استان فارس حدود 709 کودک با اختلال اوتیسم در سامانه بهزیستی ثبت و غربالگری شده اند و در شهر شیراز در دو مرکز به 110 کودک اوتیسم در حال ارائه خدمات می باشند. در این پژوهش که به روش کمی و کیفی (مصاحبه کارت سورتینگ و پرسشنامه) بین 50 نفر از کودکان اوتیسم، 50 نفر از خانواده آن ها و 50 نفر از متخصصین به صورت تصادفی صورت گرفته، هدف شناخت هر چه بیشتر عوامل موثر در طراحی فضاهای آموزشی کودکان اوتیسم است. درنتیجه از طریق آزمون t-test مشخص گردید که بیشترین مقدار برای عوامل کالبدی نظیر رنگ، نور، تهویه هوا و کمترین مقدار برای عوامل امنیت بوده است. درنتیجه در طراحی فضاهای آموزشی کودکان اوتیسم، استفاده از نور طبیعی و نور مصنوعی، رنگ های مناسب، مصالح مناسب و با کیفیت و هوای مطبوع در فضاهای آموزشی باعث ارتقا کیفیت یادگیری می شود. در یک بررسی کلی، می توان نتیجه گرفت که فرم های هندسی پیچیده و کرو باعث جلب توجه و برانگیختن حس کنجکاوی و لذت در کودکان می گردد که این مهم در کنار رنگ های گرم و فضاهای سبز و آب نما باعث ارتقا یادگیری در کودکان اوتیسم می گردد.

explaining strategic principles for designing educational spaces for children with autism (case study: children with autism in shiraz city)

autism is a developmental disorder affecting social interaction، language، and communication، emerging within the first three years of life and resulting from a neurological disorder that impacts brain function. children with autism differ from their peers in physical، intellectual، and behavioral aspects. this disorder prevents them from living like neurotypical individuals or studying alongside other children in conventional educational environments. these children require tailored educational spaces that address their unique needs to enhance learning، social participation، and communication. in fars province، approximately 709 children with autism spectrum disorder (asd) have been registered and screened through the welfare system، with 110 children currently receiving services at two centers in shiraz. this mixed-methods research (combining quantitative and qualitative approaches) involved interviews، card sorting، and questionnaires administered randomly to 50 children with autism، 50 family members، and 50 specialists. the study aims to identify key factors influencing the design of educational spaces for children with autism. using a t-test analysis، the results revealed that physical factors - such as color، lighting، ventilation، and high-quality materials - received the highest priority، while safety/security factors ranked lowest. the findings indicate that incorporating natural and artificial lighting، appropriate color schemes، quality materials، and optimal air quality in educational spaces significantly enhances learning quality for children with autism. furthermore، the study concludes that complex and curved geometric forms attract attention and stimulate curiosity and enjoyment in children. when combined with warm colors، green spaces، and water features، these elements contribute to improved learning outcomes for children with autism.