نظام حکمرانی کسب‌وکار در ایران: تحلیل شبکه‌ای برای شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های روابط سازمانی

امروزه نظام‌های حکمرانی و سیاستگذاری در حوزۀ کسب‌وکار، عوامل اساسی توسعۀ اقتصادی و اجتماعی کشورها شناخته می‌شوند. این پژوهش با هدف شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های روابط سازمانی در نظام حکمرانی کسب‌وکار ایران انجام گرفته است. سوال­های اصلی تحقیق عبارت‌اند از: چه چالش‌هایی در نظام حکمرانی کسب‌وکار ایران وجود دارد و چه فرصت‌هایی برای بهبود روابط سازمانی قابل شناسایی است؟ پژوهش حاضر بر سه قانون کلیدی شامل قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار، قانون حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری، و قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی متمرکز است. روش تحقیق مبتنی بر استخراج روابط از اسناد قانونی و تحلیل شبکه‌ای با استفاده از سنجه‌هایی نظیر تراکم، تمرکز، انتقال‌پذیری، میانگین فاصلۀ ژئودزیک و انواع مرکزیت‌ بوده است. نتایج نشان داد که قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار با­وجود برخی موفقیت‌ها در برقراری ارتباطات میان نهادها، به‌­دلیل انتقال‌پذیری ضعیف، نیازمند تقویت تعاملات است. قانون حمایت از توسعۀ اشتغال پایدار توانسته شبکه‌ای وسیع از ارتباطات را شکل دهد که نشان­دهندۀ توانایی آن در اتصال بازیگران مختلف است. همچنین قانون ساماندهی مشاغل خانگی باوجود قابلیت­های فراوان هنوز به‌طور کامل بهره‌برداری نشده است. این پژوهش بر اهمیت تقویت روابط میان نهادها تاکید دارد تا زمینۀ توسعۀ پایدار اقتصادی فراهم شود. نتایج می‌تواند به سیاستگذاران در شناسایی چالش‌ها و ارائۀ راهکارهای موثر برای بهبود حکمرانی کسب‌وکار کمک کند.

business governance system in iran: a network analysis for identifying challenges and opportunities in organizational relationships

governance systems and policymaking in the business sector are key drivers of economic and social development. in this context، examining and analyzing iran's business governance system is particularly significant، especially given the country's current economic challenges. this study investigates the business governance system in iran and analyzes the challenges and opportunities in organizational relationships. the research focuses on three key laws: the law on continuous improvement of the business environment، the law on support for development and sustainable employment creation in rural and nomadic areas، and the law on organizing and supporting home-based businesses. the methodology involves extracting relationships from legal documents and utilizing network analysis to calculate various metrics، including density، centralization، transitivity، average geodesic distance، degree centrality، betweenness centrality، closeness centrality، and eigenvector centrality. the findings reveal that while the law on continuous improvement of the business environment has succeeded in establishing communication among institutions، its low transitivity indicates a need for stronger interactions. conversely، the law on support for development and sustainable employment creation has effectively formed an extensive communication network، demonstrating its capacity to connect various stakeholders. additionally، despite its significant potential، the law on organizing and supporting home-based businesses has not yet been fully utilized. this study highlights the importance of strengthening institutional relationships to promote sustainable economic development in iran. the findings can assist policymakers in identifying challenges and proposing effective strategies to improve business governance.