حکمرانی یکپارچۀ حوزۀ آبخیز و نقش آن در سازگاری پایدار با تغییر اقلیم

مدیریت همه‌سونگر منابع آب و خاک هر حوزه آبخیز به‌دلیل پیچیدگی و ابعاد مکانی و زمانی، ارتباط با قوانین طبیعی و سازمان‌های دولتی، غیردولتی و خصوصی و ارتباط با مسئولیت‌های امنیت غذایی از اهمیت خاصی برخوردار است. به‌عبارت ‌دیگر مدیریت جامع آبخیز، حکمرانی هماهنگ و موزون بر سیستم‌های فیزیکی، بیولوژیک و اجتماعی و اقتصادی است و شرایطی را فراهم می‌سازد که ضمن تامین منافع جامعه، تاثیر منفی بر منابع به حداقل برسد. هدف این پژوهش، نخست، بررسی تاثیرات تغییر اقلیم در سه بخش منابع آب، فرسایش خاک و رسوب و مشکلات زیست‌محیطی است. این پژوهش تلاش دارد که رویکرد مدیریتی هدفمندی را در زمینۀ دستیابی به حکمرانی منابع طبیعی و یک حوزه آبخیز سازگار با تغییرات اقلیمی ارائه کند. بدین منظور ابتدا نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای ناشی از تغییر اقلیم در نقاط مختلف کرۀ زمین شناسایی و سپس ماتریسswot و برنامه‌ریزی راهبردی کمّی برای اولویت‌بندی راهبردها تدوین شد. با توجه به نتایج، راهبردهای تغییر تدریجی پذیرفته شدند که نشان‌دهندۀ برتری قوت‌ها نسبت به ضعف‌ها و اختلاف فرصت‌ها نسبت به تهدیدهاست که البته بسیار نزدیک به راهبردهای تدافعی یا کاهشی است. بنابراین راهبردهای استخراج‌شده از ماتریس swot رویکرد مدیریتی دارند که اهداف اصلی این راهبردها توسعۀ آبخیزداری و مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز در جهت سازگاری با تغییر اقلیم است.

integrated watershed governance and its role in sustainable adaptation to climate change

comprehensive management of soil and water resources of a watershed is important due to its complexity, spatial and temporal dimensions, connection with natural laws, government, non-government and private organizations, and connection with the food security. in other words, integrated watershed management is a balanced governance of physical, biological, social and economic systems which provides conditions that minimize the negative impacts on resources while providing the benefits for the society. the purpose of current study is to investigate the effects of climate change in the three sectors including water resources, soil erosion and sedimentation and environmental problems. the research tries to provide a targeted management approach in order to achieve the priciples of good governance of natural resources in order to adaptab to climate change. for this purpose, strengths and weaknesses, opportunities and threats caused by climate change were identified in different vulnerable parts of the world, then the swot matrix and quantitative strategic planning were developed to prioritize the strategies. according to the results, gradual change strategies were accepted, which shows the superiority of strengths over weaknesses and the difference of opportunities over threats, which is of course very close to defensive or mitigation strategies. therefore, the strategies extracted from the swot matrix provided a systematic approach, and the main goals of these strategies are the development of integrated watershed management in order to adapt to climate change impacts.