نظام حکمرانی آلودگی هوا: کاربرد تحلیل شبکۀ سازمانی در اجرای قانون هوای پاک

آلودگی هوا یکی از چالش‌های مهم محیط زیستی است که همواره رو به افزایش بوده است. آگاهی عمومی و نگرانی دربارۀ تاثیرات آلودگی هوا بر سلامت انسان و اکوسیستم‌ها افزایش یافته است. منشا آلودگی هوا ممکن است منابع طبیعی یا فعالیت‌های انسانی باشد. آلودگی هوا تاثیرات جدی بر سلامت انسان‌ دارد، از جمله بیماری‌های تنفسی و قلبی- عروقی و به محیط زیست نیز آسیب می‌رساند. این پژوهش بر حکمرانی آلودگی هوا و تحلیل شبکۀ سازمانی در اجرای قوانین هوای پاک تمرکز دارد. نهادهای دولتی و غیردولتی مرتبط با قانون هوای پاک شناسایی و روابط بین آنها با استفاده از روش‌های استخراج اطلاعات و پردازش زبان طبیعی مدلسازی شد‌. سپس شبکۀ روابط بین این نهادها ساخته شد و با استفاده از شاخص‌های مختلف شبکه، خصوصیات و مشخصات شبکه تحلیل شد. همچنین از شاخص‌های مرکزیت استفاده شد تا ویژگی‌های سطح خرد شبکه را اندازه‌گیری کنند. در انتها، رژیم حکمرانی آلودگی هوا بر اساس قانون هوای پاک با استفاده از شاخص‌های تراکم و تمرکز شبکه بررسی شد. نتایج نشان داد که شاخص تراکم شبکه با میزان 8 درصد، همکاری و هماهنگی و انسجام سازمانی شبکۀ بسیار کمی را برآورد کرده است. شاخص تمرکز ورودی شبکه با 22/57 درصد نیز نشان‌دهندۀ تمرکز زیاد قدرت در اختیار یک سازمان بوده است. بر این اساس، نظام حکمرانی آلودگی هوا در ایران متمرکز ناهماهنگ است و همکاری و هماهنگی ضعیفی در شبکۀ روابط کنشگران وجود دارد. اقدامات قانون هوای پاک بدون همکاری دیگران اجرا نشده است و نظام حکمرانی آلودگی هوا کارامد نیست. برای بهبود این نظام، به تدابیر متعددی از جمله بهبود نظارت، ارتقای همکاری و تقسیم منابع، آگاهی‌بخشی عمومی و تامین منابع نیاز است. همچنین همۀ نهادها و جامعه باید در کاهش آلودگی هوا همکاری کنند تا بهبود چشمگیری در کیفیت هوا و حفاظت از محیط زیست ایجاد شود.

air pollution governance system: application of organizational network analysis of clean air law enforcement

air pollution is a significant environmental challenge that has been constantly increasing over recent years and public awareness and concern about its impacts on human health and ecosystems have been grown. air pollution can originate from natural sources or human activities and it has serious effects on human health, including respiratory and cardiovascular diseases, and also harms the environment. this research focuses on air pollution governance and organizational network analysis in implementing clean air laws. therefore, government and non-governmental entities related to the clean air laws have been identified and their relationships modeled using information extraction and natural language processing methods. then, a network of relationships among these entities is constructed, and various network indicators were used to analyze the characteristics and properties of the network. moreover, centrality measures were utilized to measure the micro-level features of the network. lastly, the governance regime of air pollution based on clean air laws is examined using network density and concentration indicators. the results indicate that the network density index estimated a very low level of cooperation, coordination, and organizational coherence with an 8% rate. additionally, the network in-degree centralization index at a the rate of 57.22% suggests a high concentration of power within the organization sector. in this manner, the governance system of air pollution in iran appears to be both centralized and disorganized, with a lack of coordination and cooperation between different sectors evident in the organizational network. more importantly, the actions of the clean air law are not implemented without collaboration with others, and the air pollution governance system is inefficient. to improve this system, multiple measures are needed, including enhancing monitoring, promoting collaboration and resource allocation, raising public awareness, and ensuring necessary resources. additionally, all organizations and society should collaborate in reducing air pollution to achieve a significant improvement in air quality and environmental protection.