پلتفرم دیجیتال gloventis : طراحی و تبیین یک چارچوب تصمیم‌یار هوشمند برای تحول در تصمیم‌گیری صادراتی بنگاه‌های کوچک و متوسط (smes)

بنگاه‌های کوچک و متوسط در مسیر ورود به بازارهای صادراتی با چالش‌های ساختاری متعددی از جمله کمبود داده‌های معتبر بازار، پیچیدگی تصمیم‌گیری، ضعف در هوش رقابتی و اتکای بیش‌ازحد به قضاوت‌های شهودی مواجه‌اند. در سال‌های اخیر، تحول دیجیتال و توسعه سیستم‌های تصمیم‌یار (decision support systems – dss) به‌عنوان راهکارهایی موثر برای بهبود کیفیت تصمیم‌گیری سازمانی مطرح شده‌اند؛ با این حال، هزینه بالا و پیچیدگی فنی راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی پیشرفته، بهره‌گیری smeها از این فناوری‌ها را با محدودیت جدی مواجه ساخته است.پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین یک چارچوب مفهومی برای پلتفرم دیجیتال gloventis انجام شده است؛ پلتفرمی خدمات‌محور که با اتکا به رویکرد هوش مصنوعی سبک (ai-lite) و معماری مبتنی بر سیستم‌های قاعده‌محور، به دنبال تسهیل و ساختارمند‌سازی تصمیم‌گیری صادراتی smeهاست. این پژوهش از روش پژوهش طراحی (design science research – dsr) بهره می‌گیرد و با تحلیل اسناد بیزینس‌پلن تجاری و علمی، مشخصات فنی نسخه اولیه (mvp) و نقشه راه استراتژیک پلتفرم، مدلی سه‌لایه شامل لایه داده، لایه خدمات هوشمند و لایه یادگیری دیجیتال ارائه می‌کند.نتایج ارزیابی مفهومی و سناریومحور نشان می‌دهد که چارچوب پیشنهادی می‌تواند با کاهش پیچیدگی شناختی و هزینه تصمیم‌گیری صادراتی، زمان دستیابی به تصمیم‌های اولیه ورود به بازار را به‌طور معناداری کاهش داده و ریسک‌های ناشی از تصمیم‌گیری شهودی را محدود سازد. این یافته‌ها نشان می‌دهد رویکرد ai-lite می‌تواند بستری واقع‌گرایانه و قابل تعمیم برای تحقق تحول دیجیتال در تصمیم‌گیری صادراتی بنگاه‌های کوچک و متوسط فراهم آورد. از منظر نظری، این پژوهش با معرفی مفهوم ai-lite در چارچوب سیستم‌های تصمیم‌یار صادراتی، به ادبیات تحول دیجیتال smeها کمک می‌کند و نشان می‌دهد که هوشمندی موثر لزوماً به معنای پیچیدگی الگوریتمی نیست.