هوشمندسازی پایدار ابنیه تاریخی و تاسیسات شهری: رویکردی مبتنی بر هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در راستای پدافند غیرعامل

با گسترش روزافزون تهدیدات سایبری، نقش هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تحول امنیت سایبری بیش از پیش برجسته شده است. هدف این پژوهش، ارائه‌ی مروری جامع و نظام‌مند بر روند هم‌زیستی و تعامل تکاملی میان این دو حوزه است. داده‌ها از پایگاه‌های علمی معتبر گردآوری و بر اساس کلیدواژه‌هایی همچون «هوش مصنوعی در امنیت سایبری»، «یادگیری تقابلی» و «اخلاق هوش مصنوعی» انتخاب شدند. مطالعات مرتبط پس از بررسی و غربالگری بر پایه‌ی معیارهای کیفی و موضوعی، مبنای تحلیل نهایی قرار گرفتند. نتایج مرور نشان می‌دهد که کاربردهای اصلی هوش مصنوعی در سه محور کلیدی قابل طبقه‌بندی است: تشخیص و پیش‌بینی تهدیدات، پاسخ و بازیابی خودکار، و امنیت پیشگیرانه. با وجود این، چالش‌هایی نظیر حملات تقابلی، مسمومیت داده و مسائل اخلاقی مانند «مسئله‌ی جعبه سیاه» و «سوگیری الگوریتمی» همچنان مانع دستیابی به امنیت پایدارند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که رابطه‌ی میان هوش مصنوعی و امنیت سایبری، به یک همزیستی پویا و رقابتی تبدیل شده است. برای تحقق امنیت پایدار در آینده، توسعه‌ی چارچوب‌های حقوقی بین‌المللی، بهبود قابلیت تفسیر مدل‌ها و گسترش همکاری جهانی در زمینه‌ی اشتراک هوش تهدید ضروری است. این پژوهش با تمرکز بر نیازهای «اولین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تاسیسات شهری»، به بررسی قابلیت‌های هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در هوشمندسازی، پایش مستمر و ارتقای تاب‌آوری زیرساخت‌های شهری و ابنیه تاریخی می‌پردازد. استفاده از حسگرهای iot برای پایش سلامت سازه‌ای (structural health monitoring) و به‌کارگیری الگوریتم‌های پیش‌بین برای شناسایی زودهنگام خرابی‌ها، نمونه‌هایی عینی از کاربرد این فناوری‌ها در نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه هستند. همچنین، این راهکارها با ارائه تحلیلی یکپارچه و در زمان واقعی از تهدیدات، سهم بسزایی در افزایش پایداری و اجرای اصول پدافند غیرعامل در شهرها ایفا می‌کنند.