تاثیر روش‌های آبیاری بر عملکرد دانه و کارایی مصرف آب در ارقام ارزن دانه‌ای

کمبود آب در مناطق خشک ایران ضرورت بهره‌گیری از سیستم‌های نوین آبیاری را آشکار ساخته است. ارزن دانه‌ای به‌عنوان گیاهی مقاوم به خشکی و کم‌آب‌بر، می‌تواند نقش مهمی در پایداری تولید کشاورزی ایفا نماید. این پژوهش با هدف بررسی اثر دو روش آبیاری (نوار تیپ و نشتی) بر عملکرد دانه و کارایی مصرف آب چهار ژنوتیپ ارزن دانه‌ای شامل ارقام باستان، مهران و دو لاین امیدبخش (c1 وc5) اجرا شد. آزمایش در ایستگاه تحقیقاتی محمدیه بیرجند به‌صورت طرح استریپ پلات با سه تکرار در سال زراعی 1403–1404 انجام گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که ارتفاع گیاه و طول خوشه تحت تاثیر رقم و روش آبیاری قرار گرفتند به‌طوری که رقم c5 تحت آبیاری با نوار تیپ  بیشترین ارتفاع گیاه (123سانتی متر) و طول خوشه (30 سانتی متر) را داشتند. عملکرد دانه عمدتاً به رقم وابسته بود و بیشترین مقدار آن در رقم c5با  1/6434 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد، در حالی که عملکرد بیولوژیک این رقم 14402کیلوگرم در هکتار بود. کارایی مصرف آب نیز تحت تاثیر رقم وروش آبیاری  معنی‌دار بود، به‌طوری که بیشترین کارایی مصرف آب مربوط به رقمc5 به میزان مقدار 28/1 کیلو گرم بر متر مکعب بود. یافته‌های این پژوهش نشان داد تفاوت آماری معنی داری بین استفاده از روش نشتی و تیپ وجود نداشت، اما از بین ارقام مورد مطالعه رقم c5 نسبت به سایر ارقام و لاین های امید بخش موجب افزایش عملکرد دانه ارزن در منطقه بیرجند شد. همچنین نتایج نشان داد که استفاده از روش آبیاری با تیپ در رقم c5 موجب افزایش کارایی مصرف آب در ارزن دانه ای می گردد.