پایش تغییرات ذخیره آب زیرزمینی با استفاده از رویکرد یکپارچه سنجش‌ازدور و google earth engine مطالعه موردی سد کرج و حوضه رودخانه

ذخیره آب زیرزمینی در دهه‌های اخیر تحت‌تاثیر ترکیبی از تغییرات اقلیمی و فعالیت‌های انسانی قرار گرفته است. در این پژوهش، برای حوضه رودخانه کرج و محدوده سد امیرکبیر، با تکیه بر داده‌های سنجش‌ازدور و پلتفرم گوگل ارث انجین (gee)، تغییرات منابع آب در حوضه رودخانه کرج و محدوده سد امیرکبیر طی سال های 2000 تا 2025 ارزیابی شد. داده‌های سنجش از دوری مربوط به کاربری اراضی کشاورزی با استفاده از تصاویر مربوط به ماهواره modis، مناطق ساخته‌شده با استفاده از داده های ghsl ، آب‌های سطحی با jrc gsw و ذخایر آب زیرزمینی با gldas استخراج شدند. پس از استخراج سری‌های زمانی سالانه، تحلیل‌های آماری با به‌کارگیری آزمون من-کندال و شیب سن انجام شد. نتایج نشان داد که آب‌های سطحی اگرچه نوسانات بین‌سالی چشمگیر داشته‌اند، اما در مجموع فاقد روند معنادار آماری بودند. در مقابل، ذخایر آب زیرزمینی طی دو دهه گذشته روندی کاهشی و معنادار را با نرخ حدود 8/3 میلی‌متر در سال تجربه کرده‌اند. این یافته‌ها نشان‌دهنده فشار مداوم بر منابع زیرزمینی، عمدتاً ناشی از برداشت‌های انسانی و خشکسالی‌های مکرر است. به‌طور کلی، پژوهش حاضر اهمیت پایش مستمر منابع آب، مدیریت تقاضای آب کشاورزی و شهری، و تقویت رویکردهای مدیریت یکپارچه حوضه آبخیز را برای جلوگیری از تداوم افت ذخایر زیرزمینی در حوضه کرج برجسته می‌سازد.