تحلیل نقش سازمان‌های مردم‌نهاد و مدیریت مشارکتی در حفاظت پایدار از منابع آب کشاورزی: رهیافت انتقال مدیریت آبیاری در ایران

با توجه به اهمیت حیاتی آب به‌عنوان اساسی‌ترین نهاده و عامل محدودکننده تولید در کشاورزی ایران، به‌ویژه در مناطق خشک و کم‌آب آن، این پژوهش به تحلیل نقش محوری مدیریت مشارکتی در بهینه‌سازی مصرف منابع آب اختصاص یافته است. روش تحقیق بر مطالعه تطبیقی تجارب موفق بین‌المللی در انتقال مدیریت آبیاری و تحلیل عمیق شرایط بومی ایران از طریق مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای مبتنی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که انتقال مدیریت آبیاری به تشکل‌های آب‌بران نه تنها موجب افزایش قابل توجه راندمان آبیاری می‌شود، بلکه هزینه‌های دولتی مربوط به مدیریت منابع آب را نیز به طور چشمگیری کاهش می‌دهد. این روند می‌تواند زمینه‌ساز توسعه پایدار و بهبود امنیت غذایی در بخش کشاورزی ایران باشد. موفقیت این رویکرد نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر در ظرفیت‌سازی، آموزش کشاورزان، ایجاد ساختارهای نهادی قوی و حمایت بلندمدت نهادهای دولتی است. همچنین، این مطالعه تاکید می‌کند که توجه همزمان به ابعاد فنی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و نهادی از ضروریات اجرای موفق پروژه‌های آبیاری مشارکتی است.