مدیریت و بهره وری سیلاب و کاهش مخاطرات آن در بخشی از حوضه مرغاب به منظور امیدآفرینی در استقرار کشاورزی دانش بنیان

در چند دهه اخیر، رشد جمعیت و توسعه شهری سبب افزایش رواناب شهری و شکل گیری مسائلی از قبیل آلودگی های زیست محیطی، آبگرفتگی معابر شهری و سیلاب های مخرب شده است و مسئله مدیریت رواناب شهری و جمع آوری و هدایت آب های سطحی را به یکی از دغدغه های اصلی مدیران و برنامه ریزان شهری تبدیل کرده است. مشکل سیلابها و روانابهای سطحی بالادست به یکی از مسائل و چالش های عمده در سیستم مدیریت روستایی و شهری نوین بدل شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و رتبه‌بندی مخاطرات ناشی از تغییر کاربری اراضی بر منابع آب زیرزمینی و کشاورزی در در بخشی از حوضه مرغاب انجام شد. با گردآوری داده‌های اقلیمی، هیدرولوژیکی، زمین‌شناسی و کاربری اراضی و تحلیل آن‌ها در محیط gis، وضعیت موجود منطقه از منظر منابع آب زیرزمینی، قنوات، اراضی کشاورزی و روند تغییرات بررسی شد. نتایج تحلیل swot بیانگر آن است که ضعف‌های عمده منطقه در مدیریت منابع آب شامل فقدان نظام پایش یکپارچه و عدم هماهنگی بین دستگاه‌های مرتبط است؛ در حالی که فرصت‌هایی همچون تغییر الگوی کشت، استفاده از فناوری‌های نوین آبیاری و توسعه زنجیره ارزش محصولات کشاورزی وجود دارد.در نهایت راهکارهای کلیدی برای مدیریت پایدار منطقه شامل استقرار سامانه پایش یکپارچه آبخوان‌ها، ارتقای مدیریت تقاضای آب، تغییر الگوی کشت بر اساس ظرفیت اکولوژیکی منطقه، بهره‌گیری از سیستم‌های نوین آبیاری و تقویت هماهنگی بین‌بخشی در سطح سیاست‌گذاری و اجرایی است. بر اساس یافته‌های تحقیق، تحقق توسعه پایدار کشاورزی و کاهش بحران‌های ناشی از تغییر کاربری اراضی، نیازمند اتخاذ رویکردی یکپارچه و بین‌رشته‌ای در افزایش امیدآفرینی و کاهش محرومیت زدایی در روستاهای منطقه است.