پلی به سوی تعالی: شناسایی مولفه‌های پیشبرنده فرهنگ یادگیری سازمانی در دانشگاه بصره

پژوهش حاضر با هدف ارایه مدل فرهنگ یادگیری سازمانی در سازمان های دولتی عراق (مورد مطالعه: دانشگاه بصره) در دو بخش کیفی و کمی انجام شد. بخش اول پژوهش در چارچوب پژوهش کیفی با استفاده از روش گراندد تئوری انجام گردید. بر مبنای اصل اشباع نظری از تعداد 20 نفر از صاحب‌نظران مطلع حوزه موردمطالعه با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند وابسته به معیار مصاحبه نیمه ساختاریافته به عمل آمد. برای سنجش اعتبار یابی داده‌ها از دو روش بازبینی دو کدگذار و مرور خبرگان غیر شرکت‌کننده در پژوهش، بازگشت به مصاحبه‌شوندگان استفاده گردید. داده‌ها طی چند مرحله کدگذاری باز و محوری و گزینشی بر اساس مدل اشتراس و کوربین مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. روش پژوهش در قسمت کمی توصیفی-پیمایشی و جامعه آماری شامل کلیه کارشناسان و متخصصان موضوعی، اساتید، کارکنان و همچنین اساتید مدعو در دانشگاه بصره به تعداد برآوردی 1000 نفر بود که از این میان به روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 280 نفر به عنوان حجم نمونه برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند. ابزار مورداستفاده بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته برگرفته از بخش کیفی بود که اعتبار محتوایی آن توسط تعداد 6 نفر از متخصصان با استفاده از ضریب توافق (cvr) و اعتبار صوری آن توسط تعدادی از پاسخگویان تائید شد. پایایی ابزار نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از 7/0 برآورد گردید. داده‌های بخش کمی با استفاده از بسته نرم‌افزاری علوم اجتماعی و آیموس، در دو سطح توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج بخش کیفی با 14 مقوله کلی در قالب مدل پارادایمی شامل شرایط علی (الزامات محیطی،عوامل فردی،عوامل سازمانی و ساختاری)، پدیده محوری (فرهنگ یادگیری سازمانی)، شرایط زمینه‌ساز (الزامات یادگیری،فرهنگ آموزش)، شرایط مداخله‌گر (موانع یادگیری،برنامه های یادگیری،پیشران های یادگیری) راهبردها (راهبرد توسعه،راهبرد حمایت،راهبرد بهبود) و پیامدها (پیامدهای سازمانی،پیامدهای اجتماعی،پیامدهای فردی) قرار گرفت. نتایج بخش کمی نشان داد مدل فرهنگ یادگیری سازمانی در سازمان های دولتی عراق از برازش مطلوب برخوردار است.