امنیت اجتماعی پایدار در مواجهه با چالش قبیله‌گرایی: مورد مطالعه شهرستان ایوان

پژوهش حاضر با هدف واکاوی اثرات مخرب طایفه‌گرایی بر امنیت اجتماعی پایدار شهرستان ایوان، به کنکاشی روشمند در این پدیده پیچیده اجتماعی پرداخته است. با اتکا به روش پیمایشی و ابزار دقیق پرسشنامه محقق‌ساخته، تصویری روشن از این مسئله ترسیم شده است. نمونه‌ای مورد بررسیبرابر با 378 نفر، که با ظرافت و از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شده‌اند، گویای تلاش محقق در دستیابی به داده‌های قابل اعتماد است. اعتبار ابزار سنجش نیز با ضریب آلفای کرونباخ تضمین گردیده است. در تبیین چارچوب نظری، پژوهشگر با تکیه بر نظریه‌های وزینی چون هویت‌های چندگانه، محرومیت نسبی گار، هویت قومی پارسونز و تاجفل و ترنر، و امنیت اجتماعی بوزان و مولر، ابعاد گوناگون مسئله را مورد بررسی قرار داده است. یافته‌ها، با صراحت تمام، نشان می‌دهند که عواملی همچون حس تعلق و مشارکت اجتماعی (به عنوان نیرویی مثبت و تثبیت‌کننده)، نگرش و عملکرد رهبران طوایف، احساس بی‌عدالتی و تبعیض، رقابت و تعارض بر سر منابع محدود، و توزیع ناعادلانه فرصت‌ها، همگی به نحوی معنادار با امنیت اجتماعی در ارتباط هستند. نکته قابل تامل آن است که حس تعلق و مشارکت اجتماعی، به عنوان پایگاهی محکم، بیشترین تاثیر مثبت را بر امنیت اجتماعی ایفا می‌کند، در حالی که سایر متغیرها، در غیاب مدیریت آگاهانه و نظارت دقیق، می‌توانند به کانون‌های تهدید علیه امنیت اجتماعی بدل شوند. این یافته‌ها، همچون دیگر تحقیقات پیشین در حوزه علوم اجتماعی، تایید می‌کنند که افزایش طایفه‌گرایی، همواره با افول شاخص‌های توسعه مدنی، به ویژه امنیت اجتماعی پایدار، همراه بوده و زنگ خطری جدی را برای جامعه به صدا درمی‌آورد.