بررسی مقایسه‌ای اثربخشی روان‌درمانی سنتی و مداخله مبتنی بر هوش مصنوعی (ربات چت‌بات ) در کاهش علائم اضطراب در زنان مناطق دارای تنش اجتماعی

هدف: با توجه به شیوع بالای اختلالات اضطرابی و محدودیت دسترسی به خدمات تخصصی سلامت روان در مناطق مختلف ایران، این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی روان‌درمانی سنتی و مداخله مبتنی بر هوش مصنوعی از طریق ربات چت‌بات دوست در کاهش علائم اضطراب در زنان ساکن مناطق دارای تنش اجتماعی استان اصفهان انجام شد.روش : در این کارآزمایی تصادفی کنترل شده، 104 زن 18 تا 60 ساله با تشخیص اختلال اضطرابی به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. گروه آزمایش (52 نفر) به مدت 8 هفته از ربات دوست استفاده کردند و گروه کنترل (52 نفر) تحت روان‌درمانی سنتی قرار گرفتند. ارزیابی با استفاده از مقیاس رتبه‌بندی اضطراب هامیلتون و پرسشنامه اضطراب بک در سه مرحله پیش از مداخله، پس از مداخله و دو ماه پس از مداخله انجام شد.یافته‌ها: هر دو روش منجر به کاهش معنادار علائم اضطراب شدند. گروه روان‌درمانی سنتی کاهش 45 درصدی در مقیاس هامیلتون و 50 درصدی در پرسشنامه بک نشان داد، در حالی که این ارقام در گروه ربات به ترتیب 30 درصد و 35 درصد بود (0.05>p). در پیگیری دو ماهه، میزان عود علائم در گروه ربات 25 درصد و در گروه کنترل 12 درصد گزارش شد. رضایت کاربری از ویژگی‌های دسترسی فوری (85 درصد) و ناشناس بودن (92 درصد) در گروه ربات در سطح بالا ارزیابی شد.نتیجه‌گیری: اگرچه روان‌درمانی سنتی در کاهش علائم اضطراب و پایداری نتایج برتری نشان داد، ربات دوست به عنوان یک ابزار کمکی قابل اعتماد، به ویژه در مناطق با دسترسی محدود به خدمات تخصصی سلامت روان می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود مدل تلفیقی از دو روش برای بهره‌گیری از مزایای هر دو رویکرد در نظام سلامت ایران توسعه یابد.

comparative study of the effectiveness of traditional psychotherapy and ai-based intervention (chatbot) in reducing anxiety symptoms among women in socially stressed areas

objective: given the high prevalence of anxiety disorders and limited access to specialized mental health services in various regions of iran, this study aimed to compare the effectiveness of traditional psychotherapy and artificial intelligence-based intervention through the doust chatbot in reducing anxiety symptoms among women living in socially stressed areas of isfahan province.methods: in this randomized controlled trial, 104 women aged 18 to 60 years diagnosed with anxiety disorder were randomly assigned to two groups. the experimental group (n=52) used the doust chatbot for 8 weeks, while the control group (n=52) received traditional psychotherapy. assessments were conducted using the hamilton anxiety rating scale and the beck anxiety inventory at three stages: before the intervention, after the intervention, and two months after the intervention.results: both methods led to a significant reduction in anxiety symptoms. the traditional psychotherapy group showed a 45% reduction on the hamilton scale and a 50% reduction on the beck inventory, whereas these figures were 30% and 35%, respectively, in the chatbot group (p<0.05). in the two-month follow-up, the relapse rate of symptoms was 25% in the chatbot group and 12% in the control group. user satisfaction with features such as immediate access (85%) and anonymity (92%) was rated highly in the chatbot group.conclusion: although traditional psychotherapy demonstrated superior effectiveness in reducing anxiety symptoms and sustaining results, the doust chatbot can be utilized as a reliable auxiliary tool, particularly in areas with limited access to specialized mental health services. it is recommended that a hybrid model integrating both approaches be developed to leverage the advantages of both methods within iran s healthcare system.