تحلیل مضمون چالش‌ها و پیشران‌های “کارآفرینی فناورانه جهادی” در مناطق محروم: طراحی مدل اکوسیستم توانمندساز برای توسعه پایدار محلی

این پژوهش با هدف تحلیل مضمون چالش‌ها و پیشران‌های کارآفرینی فناورانه جهادی در مناطق محروم و طراحی مدل اکوسیستم توانمندساز برای توسعه پایدار محلی انجام شده است. با استفاده از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، 30 منبع معتبر علمی در حوزه کارآفرینی فناورانه و توسعه مناطق محروم مورد بررسی قرار گرفت. در فرآیند تحلیل، ابتدا 178 کد اولیه استخراج شد که پس از پالایش به 12 مضمون فرعی و 4 مضمون اصلی تقلیل یافت: پیشران‌های ارزشی و اجتماعی (انگیزش جهادی، سرمایه اجتماعی)، موانع نهادی و زیرساختی (ضعف زیرساخت‌ها، بوروکراسی بازدارنده، تمرکزگرایی)، چالش‌های فنی و دانشی (شکاف دانش و انگیزه، ضعف مهارت‌های مدیریتی، ضرورت نوآوری بومی، نقش شبکه‌سازی)، و الزامات اقتصادی و بازاری (خلاءهای تامین مالی، قطع ارتباط با زنجیره ارزش، فقدان هم‌افزایی). تحلیل‌ها نشان داد “چالش‌های فنی و دانشی” بیشترین فراوانی را در منابع داشته و ارتباط قوی بین “انگیزش جهادی” و “پذیرش ریسک سرمایه‌گذاری” وجود دارد. بر اساس این مضامین، مدل اکوسیستم توانمندساز طراحی گردید که با تمرکز بر تقویت انگیزش جهادی، ارتقای سرمایه اجتماعی، بهبود زیرساخت‌ها، انطباق فناوری با شرایط محلی و تسهیل دسترسی به منابع مالی و بازار، مسیری عملیاتی برای توسعه پایدار مناطق محروم، اشتغال‌زایی، امیدآفرینی و مهاجرت معکوس ترسیم می‌کند.