رویکرد نوین به کارآمدی حکمرانی از رهگذر سیاست‌گذاری با تاکید بر منطق فرآیندی

در ادبیات کلاسیک سیاست‌گذاری عمومی، کارآمدی عمدتاً بر اساس میزان تحقق نتایج سیاست‌ها و اثربخشی ابزارها ارزیابی می‌شد؛ اما پیچیده‌تر شدن نظام‌های حکمرانی، ظهور گفتمان‌های مشارکتی، و ضرورت پاسخ‌گویی به زمینه‌های اجتماعی، لزوم بازتعریف مفهوم کارآمدی را در پرتو «منطق فرایندی» سیاست‌گذاری آشکار ساخته است. مقاله حاضر با تکیه بر رویکرد فرایندی، چارچوبی تحلیلی ارائه می‌دهد که چهار شاخص کلیدی -برنامه‌مندی، فرایندی، سیاسی و زمانمندی- را به‌عنوان مولفه‌های تکوینی کارآمدی در طراحی خط‌مشی مورد بررسی قرار می‌دهد. در این چارچوب، کارآمدی نه محصول نهایی سیاست، بلکه حاصل تعامل طراحی هدف‌مند، عدالت رویه‌ای، حمایت سیاسی و دوام زمانی سیاست است. مقاله با تحلیل تطبیقی شواهد داخلی و بین‌المللی، نشان می‌دهد که طراحی خط‌مشی به‌مثابه سازوکار گفتمانی و پویا، شرط لازم برای تحقق حکمرانی کارآمد در بسترهای متغیر و پیچیده است. یافته‌ها دلالت دارند بر این‌که عبور از رهیافت‌های برایندی به رهیافت‌های فرایندی، مبنای تحول در گفتمان سیاست‌گذاری و کارآمدی حکمرانی خواهد بود.