تغییرات ارزشی و نگرشی جامعۀ ایران؛ یک مطالعه فراترکیب

هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل و ترکیب تغییرات ارزشی و نگرشی در جامعۀ ایران انجام شد. روش‌شناسی: پژوهش با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب انجام شد. مطالعات پیشین در بازه سال‌های 2025-2010 در ارتباط با موضوع پژوهش شناسایی شدند. جهت انجام فراترکیب از گام‌های هفت مرحله‌ای سندلوسکی و بارسو (2007) استفاده شد. 10 مقالۀ نهایی به زبان فارسی و انگلیسی از مجلات و نشریات داخلی و بین‌المللی مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفت. یافته‌ها: بررسی تغییرات ارزشی در جامعۀ ایران نشان می‌دهد که تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی منجر به گذار از ارزش‌های سنتی به سمت ارزش‌های مدرن و پست‌مدرن شده است. دین‌داری در ایران از شکل نهادی به سمت الگوهای فردی‌شده و گزینشی حرکت کرده است و نسل جوان، با تاکید بر خودمختاری و هویت‌خواهی، کمتر به هنجارهای نسل‌های پیشین پایبند است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان‌دهندۀ پیچیدگی فضای ارزشی ایران است؛ جایی که مقاومت‌هایی در برابر مدرنیته وجود دارد، ولی ارزش‌های فرامادی مانند حقوق فردی و محیط‌زیست اهمیت یافته‌اند. این روندها ضرورت بازنگری در سیاست‌گذاری‌های فرهنگی و اجتماعی را برای همراهی با تحولات ارزشی آشکار می‌سازد.