بازخوانی نظام سیاستگذاری حمایت از کودکان کار با تاکید بر تعهدات دولت در برابر حقوق بنیادین

پدیده کودکان کار از مهم‌ترین چالش‌های نظام حکمرانی و سیاست‌گذاری اجتماعی در ایران است که ناظر بر نقض گسترده حقوق بنیادین کودکان از جمله حق بر آموزش، رفاه و کرامت انسانی است. نابرابری اجتماعی و ضعف نظام رفاه در حوزۀ کودکان کار، نه تنها پدیده‌ای اقتصادی-اجتماعی، بلکه مسئله‌ای حقوقی-حکمرانی است. در نظام حقوق عمومی، دولت متعهد به تامین حقوق بنیادین همه شهروندان است؛ از جمله کودکان. با این حال، سیاست‌گذاری در حوزه حمایت از کودکان کار در ایران، دچار تشتت نهادی، ناپایداری سیاست‌ها و ضعف در پاسخگویی است که با اصول حکمرانی مطلوب در حقوق عمومی هم‌راستا نیست. این مقاله با رویکرد حقوق عمومی می‌کوشد از طریق بازخوانی نظام سیاست‌گذاری اجتماعی در حوزه حمایت از کودکان کار، نقش دولت را نه صرفاً به‌عنوان تنظیم‌گر، بلکه به‌مثابه متعهد اصلی و دارای تعهدات ایجابی در قبال تحقق حقوق بنیادین شهروندان کودک بازتعریف کند. بر پایه تحلیل اسناد حقوقی (داخلی و بین‌المللی) و ارزیابی سیاست‌های موجود، پژوهش حاضر به بازطراحی نظام سیاست‌گذاری در پرتو اصول حکمرانی اجتماعی، با محوریت تعهدات ایجابی دولت، مشارکت ذی‌نفعان، و ایجاد سازوکارهای نهادی پاسخ‌گو، پرداخته تا از این طریق گامی موثر در تحقق حقوق کودکان کار در نظام حقوقی ایران برداشته شود.