حکمرانی اجتماعی: سازوکارهای تحقق عدالت اجتماعی

یکی از صفات نیک الهی، عدل است که در مکتب اهل بیت(ع) به عنوان اصول دین در کنار توحید،‌ نبوت، امامت و معاد مطرح شده است. بر اساس آموزه های الهی، هستی بر اساس نظام عادلانه ای تنظیم شده و هر کسی در جایگاه شایسته و بایسته خود قرار گرفته است. اما انسان‌ها اگر بخواهند خدایی شوند ،‌ لازم است که به این صفت الهی توجه ویژه‌ای مبذول دارند، چرا که هدف آموزه‌های اسلام از آدم(ع) تا خاتم(ص) تبیین این معنا و ایجاد حرکت اجتماعی توده‌وار برای تحقق عدالت اجتماعی بوده است؛ زیرا بدون عدالت امکان خدایی شدن برای فرد و جامعه انسانی فراهم نمی آید.هدف از مقاله حاضر بررسی راهکارهای اجرای عدالت اجتماعی می باشد. روش تحقیق بصورت کتابخانه ای و مراجعه به آراء و نظرات می باشد. نتایج نشان می دهد که عدالت اجتماعی در محتوا و حقیقت جامعه اسلامی جای دارد و یکی از ارکان اسلامیت جامعه، تحقق آن است و به تعبیر مقام معظم رهبری، بدون تامین عدالت اجتماعی، جامعه ما اسلامی نخواهد بود. اگر کسی تصور کند که ممکن است دین الهی و واقعی- نه فقط دین اسلام- تحقق پیدا کند ولی در آن عدالت اجتماعی به معنای صحیح و وسیع آن تحقق پیدا نکند باید بداند اشتباه کرده است، هدف پیامبران اقامه قسط بوده است. (حدیث ولایت، 145). از نظر اجتماعی عدالت از اصلیترین اهداف نظام اسلامی است. اما علاوه بر بعد اجتماعی عدالت، تحقق عدالت فردی نیز از اهداف اسلام و انبیاء است. دراندیشه اسلامی، از مهمترین شروط تصدی مسئولیت اجتماعی، عدالت است که در راس آن عدالت والی و حاکم اسلامی قرار دارد و اساساً حکومتِ حاکمی که این شرط مهم را نداشته باشد مشروعیت ندارد. هدف از مقاله حاضر سازوکارهای تحقق عدالت اجتماعی است که یصورت کتابخانه ای انجام شده است. نتایج نشان می دهد که بی شک اولین گام در تحقق عدالت اجتماعی، تشکیل حکومت و به دست گرفتن قدرت سیاسی جامعه به عنوان بستری برای تحقق عدالت اجتماعی است. اجرای احکام اسلام، نهراسیدن مسئولان از تیرهای تهمت، برخورداری مسئولان از تجربه درد فقر و محرومیت، احساس مسئولیت همگانی، وجود حاکمانی مومن به عدالت خواهی اسلامی، ساده زیستی و روحیه مردم گرایی مدیران اداره امور مملکتی، دفاع از حقوق طبقات محروم جامعه و طرد فرهنگ اشرافی گرایی، پرهیز از شعارگرایی در دفاع از حقوق طبقات محروم جامعه.