سنجش ضریب اصطکاک روسازی بر اساس تغییرات بافت درشت سطح با تحلیل کنتراست تصاویر دیجیتال

ایمنی جاده‌ای، به دلیل تاثیر مستقیم بر کاهش تصادفات و هزینه‌های اجتماعی-اقتصادی از اولویت‌های اصلی مهندسی حمل‌ونقل است. کاهش اصطکاک سطح روسازی در شرایط مرطوب به‌ویژه به دلیل پدیده‌ی هیدروپلنینگ عامل کلیدی در بروز تصادفات جاده‌ای است که پایش مستمر بافت و اصطکاک سطح را ضروری می‌سازد. روش‌های سنتی مانند آزمون پاندول انگلیسی و آزمایش پخش ماسه برای اندازه‌گیری عدد پاندول انگلیسی و میانگین عمق بافت درشت با وجود دقت بالا به دلیل هزینه زیاد، سرعت پایین، اختلال ترافیکی و ارائه داده‌های نقطه‌ای برای پایش گسترده شبکه‌های جاده‌ای ناکارآمد هستند. این پژوهش روشی غیرتماسی و مقرون‌به‌صرفه مبتنی بر پردازش تصویر دیجیتال ارائه داد که از شاخص کنتراست استخراج‌شده از تصاویر دیجیتال ثبت‌شده با گوشی‌های هوشمند برای ارزیابی اصطکاک روسازی‌های آسفالتی استفاده می‌کند. آزمایش‌ها روی 9 نمونه آسفالتی انجام شد و تصاویر با نرم‌افزار متلب پردازش گردید. نتایج نشان ‌داد که کنتراست با میانگین عمق بافت و عدد پاندول انگلیسی همبستگی قوی دارد و توانایی انعکاس ویژگی‌های بافت درشت و ریز روسازی را داراست. این روش با ارائه داده‌های پیوسته و سریع، پایش گسترده شبکه‌های جاده‌ای را به‌ویژه در مناطق با دسترسی محدود به تجهیزات تخصصی امکان‌پذیر می‌سازد. کاربردهای آن شامل شناسایی نواحی با بافت فرسوده، انتخاب مصالح بهینه و توسعه سیستم‌های پایش هوشمند است که می‌تواند خطر هیدروپلنینگ و تصادفات را کاهش دهد. با این حال تعداد کم نمونه‌ها و تاثیر عوامل محیطی مانند نور، گردوغبار و قیرزدگی تعمیم‌پذیری نتایج را محدود می‌کند و اعتبارسنجی در مقیاس بزرگ‌تر و شرایط واقعی جاده‌ای به‌ویژه در معابر با تردد سنگین ضروری است. با این حال، کنتراست تصویرهای سطحی به‌عنوان شاخص سلامت بافت سطح قابل استفاده است زیرا کاهش آن نشان‌دهنده صیقل‌خوردگی، آلودگی سطح یا قیرزدگی است. این مطالعه می‌تواند پایه‌ای برای سیستم‌های پایش هوشمند فراهم کند تا ایمنی جاده‌ای را بهبود بخشد و هزینه‌های ناشی از تصادفات را کاهش دهد.