سنجش تغییر شکل زمین در ایران با همگرایی insar–gnss: مروری انتقادی بر پروتکل‌های همسان‌سازی، برآورد عدم‌قطعیت و چالش‌های تفکیک سیگنال‌های تکتونیکی و غیرتکتونیکی

این مقاله به بررسی انتقادی همگرایی رادار تداخل‌سنجی (insar) و سیستم موقعیت‌یاب جهانی (gnss) برای سنجش تغییر شکل پوسته در ایران می‌پردازد. ایران به دلیل هم‌زمانی سیگنال‌های آهسته تکتونیکی (میلی‌متر بر سال) با سیگنال‌های غیرتکتونیکی بسیار بزرگتر، به‌ویژه فرونشست ناشی از برداشت آب زیرزمینی (سانتی‌متر بر سال)، یک چالش منحصربه‌فرد را ارائه می‌دهد. این مقاله مروری، پروتکل‌های همسان‌سازی (مانند تجزیه سه‌بعدی) که برای ترکیب این داده‌ها استفاده می‌شوند و همچنین روش‌های برآورد عدم قطعیت را تحلیل می‌کند. این بررسی نشان می‌دهد که منبع اصلی عدم قطعیت در insar، خطاهای ناشی از تاخیر تروپوسفری است که می‌تواند سیگنال‌های تکتونیکی کوچک را بپوشاند. چالش اصلی شناسایی‌شده این است که سیگنال فرونشست می‌تواند سیگنال تکتونیکی را کاملاً بپوشاند. حتی با وجود تجزیه سه‌بعدی، سیگنال فرونشست می‌تواند به مولفه‌های افقی نشت کرده و برآوردهای تکتونیکی را آلوده کند. بنابراین، توسعه پروتکل‌های پیشرفته برای تفکیک دقیق این سیگنال‌ها برای درک واقعی تکتونیک ایران ضروری است.