بازسازی دیجیتال و صوتی‌سازی لرزه‌نگاشت‌های تاریخی: (مطالعه موردی زلزله 1336 شمال ایران)

داده‌های لرزه‌نگاری تاریخی، منابعی بی‌بدیل برای درک بهتر خطرات لرزه‌ای و رفتار گسل‌های فعال در مناطق مختلف جهان هستند. با این حال، بخش عمده‌ای از این داده‌ها به فرمت آنالوگ بر روی کاغذ یا فیلم ثبت شده‌اند که دسترسی و تحلیل آن‌ها را با ابزارهای مدرن دشوار می‌سازد. این مقاله یک گردش کار کامل برای نجات (data rescue)، رقومی‌سازی (digitization) و در نهایت، صوتی‌سازی (sonification) لرزه‌نگاشت‌های آنالوگ تاریخی ارائه می‌دهد. به عنوان مطالعه موردی، داده‌های مربوط به زلزله بزرگ 2 جولای 1957 (11 تیر 1336) سنگچال در شمال ایران، که توسط شبکه لرزه‌نگاری اتحاد جماهیر شوروی ثبت شده بود، مورد استفاده قرار گرفت. فرآیند کار شامل دو مرحله اصلی است: 1) تبدیل تصویر اسکن‌شده لرزه‌نگاشت به سری زمانی عددی با استفاده از یک الگوریتم نیمه‌خودکار پردازش تصویر در متلب که شامل کالیبراسیون فضای تصویری، بخش‌بندی منحنی بر اساس رنگ و بازنمونه‌برداری است. 2) تبدیل سری زمانی دیجیتال به یک سیگنال صوتی شنیداری با اعمال فشرده‌سازی زمانی و بهینه‌سازی دامنه پویا جهت افزایش بلندی و وضوح صدا. در این مقاله، مبانی نظری و فرمولاسیون ریاضی هر یک از این مراحل، به همراه ارتباط آن‌ها با کدهای متلب پیاده‌سازی‌شده، به تفصیل شرح داده می‌شود. نتیجه این پژوهش، بازسازی موفقیت‌آمیز 'صدای' یک زلزله تاریخی پس از نزدیک به 70 سال است که نه تنها امکان تحلیل‌های جدید را فراهم می‌کند، بلکه ابزاری قدرتمند برای آموزش و ترویج علم لرزه‌شناسی ارائه می‌دهد.