تحلیل علم سنجی هوش مصنوعی در امنیت سایبری

هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از تحولات بنیادین فناوری، نقش فزاینده‌ای در بهبود راهکارهای امنیت سایبری ایفا می‌کند. با توجه به رشد چشم‌گیر تهدیدات سایبری و پیچیدگی روزافزون حملات دیجیتال، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در شناسایی، پیشگیری و مقابله با این تهدیدات، به ضرورتی غیرقابل‌انکار تبدیل شده است. هدف اصلی این مقاله شناسایی حوزه‌های نوظهور کاربرد هوش مصنوعی در امنیت سایبری با بهره‌گیری از روش علم‌سنجی است. در این راستا، داده‌های حاصل از مقالات نمایه‌شده در پایگاه scopus در بازه زمانی 2002 تا 2025 مورد بررسی قرار گرفت. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار vosviewer استفاده شده است. نتایج تحلیل بیش از 5725 مقاله نشان‌دهنده رشد قابل‌توجه تولید علمی در این حوزه و شکل‌گیری خوشه‌های پژوهشی متنوع است. در نهایت، هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری راهبردی، نقش موثری در ارتقای تاب‌آوری سایبری ایفا می‌کند و مسیرهای نوینی را برای تحقیقات آینده در امنیت دیجیتال فراهم می‌سازد.

scientometric analysis of artificial intelligence in cybersecurity

artificial intelligence, as one of the fundamental technological transformations, plays an increasingly significant role in enhancing cybersecurity solutions. given the rapid growth of cyber threats and the increasing complexity of digital attacks, the use of ai tools for identifying, preventing, and countering these threats has become an undeniable necessity. the main objective of this study is to identify emerging areas of ai applications in cybersecurity using a scientometric approach. to this end, data from articles indexed in the scopus database from 2002 to 2025 were analyzed. the vosviewer software was employed for data analysis. the analysis of over 5,725 articles reveals a significant growth in scientific output in this field and the emergence of diverse research clusters. ultimately, artificial intelligence, as a strategic tool, plays an effective role in enhancing cyber resilience and opens new pathways for future research in digital security.