از صنعت 4.0 تا 5.0 با رویکرد انسان محور پیش بینی تعمیر و نگهداری و چرخش شغلی برای تولید هوشمند و پایدار

این مقاله به بررسی تحول بنیادین از صنعت 4.0 به صنعت 5.0 می‌پردازد که بر محوریت انسان، پایداری و رفاه اجتماعی در محیط‌های صنعتی تاکید دارد. در صنعت 5.0، تمرکز بر فناوری‌های هوشمند کنار گذاشته شده و نقش نیروی کار و رفاه آن بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. تعمیر و نگهداری پیش‌بینی شده (pdm) به عنوان راهکاری نوین مبتنی بر داده‌های بزرگ، نقش کلیدی در بهینه‌سازی هزینه‌ها، کاهش زمان‌های خرابی و افزایش بهره‌وری خط تولید دارد. در این پژوهش، روش‌های خوشه‌بندی ترکیبی تقابلی چندنمایی (mds) و خوشه‌بندی توافقی فازی به کار گرفته شده‌اند تا تحلیل دقیق‌تری از الگوهای خرابی و نگهداری ارائه شود. این روش‌ها با کاهش ابعاد داده‌های چندبعدی و استخراج ساختارهای پنهان، امکان پیش‌بینی‌های دقیق‌تر را فراهم می‌آورند. علاوه بر این، مدل برنامه‌ریزی انسان‌محور طراحی شده است که شاخص‌ خستگی را مد نظر قرار می‌دهد. این مدل به کاهش خستگی و آسیب‌های شغلی کمک کرده و بهره‌وری نیروی کار را بهبود می‌بخشد. تلفیق روش‌های پیش‌بینی مبتنی بر خوشه‌بندی ترکیبی با مدل برنامه‌ریزی انسان‌محور، چارچوبی جامع برای تحقق اهداف صنعت 5.0 فراهم می‌کند که شامل پایداری، انعطاف‌پذیری و رفاه اجتماعی است. نتایج نشان می‌دهد که این چارچوب ضمن کاهش هزینه‌های عملیاتی و اختلالات زنجیره تامین، شاخص‌های سلامت و رضایت نیروی انسانی را بهبود داده و کارایی سیستم‌های تولید هوشمند را افزایش می‌دهد. نتایج عددی نشان‌دهنده کاهش 25 درصدی هزینه‌های عملیاتی، کاهش 60 درصدی زمان توقف تولید، و افزایش 15 درصدی دقت پیش‌بینی خرابی‌ها است. همچنین، تحلیل حساسیت مدل نشان می‌دهد که تغییر 10 درصدی در ضرایب خستگی نیروی انسانی، می‌تواند تا 20 درصد بر بهره‌وری کلی تاثیرگذار باشد. این رویکرد، تعادل بین فناوری و عوامل انسانی را برای تولید پایدار فراهم می‌کند.