بررسی نقش پادشکنندگی فرآیندهای تجاری در تبیین اثر تحول دیجیتال بر مدیریت ریسک سازمانی

تحول دیجیتال در دهه اخیر به یکی از محورهای کلیدی پایداری و رقابت‌پذیری سازمان‌ها در محیط‌های ناپایدار اقتصادی و فناورانه تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش پادشکنندگی فرآیندهای تجاری در تبیین اثر تحول دیجیتال بر مدیریت ریسک سازمانی انجام شده و درصدد است تا شکاف موجود میان دیدگاه فناورانه و رویکرد رفتاری به مدیریت ریسک را پر کند. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران و صاحبان کسب‌وکارهای فعال در حوزه‌های مختلف تولیدی و خدماتی بود که با توجه به دسترسی، نمونه‌ای معنادار از آنان به‌روش تصادفی انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه استاندارد بود و برای آزمون فرضیات از مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار smart pls استفاده شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که تحول دیجیتال تاثیر مثبت و معناداری بر مدیریت ریسک سازمانی دارد و پادشکنندگی فرآیندهای تجاری به‌عنوان متغیر میانجی، این رابطه را به‌طور چشمگیری تقویت می‌کند. این یافته بیانگر آن است که شرکت‌هایی که فرآیندهای تجاری خود را به‌صورت پادشکننده طراحی می‌کنند، نه‌تنها در برابر اختلالات محیطی آسیب‌پذیر نیستند، بلکه از نوسانات و بحران‌ها برای رشد و یادگیری سازمانی بهره می‌گیرند. نوآوری این پژوهش در ترکیب سه حوزه نسبتاً مجزا اما مکمل تحول دیجیتال، پادشکنندگی و مدیریت ریسک سازمانی و ارائه الگویی مفهومی برای تاب‌آور شدن هوشمندانه سازمان‌ها در عصر دیجیتال است. بر مبنای نتایج، پیشنهاد می‌شود مدیران کسب‌وکار با تمرکز بر استراتژی‌های داده‌محور و بازطراحی دیجیتالی فرآیندهای کلیدی، توان سازمانی خود را برای مواجهه با ریسک‌های نوظهور و تغییرات سریع محیطی ارتقا دهند.

investigating the role of business process antifragility in explaining the impact of digital transformation on organizational risk management

in recent years, digital transformation has become one of the key drivers of sustainability and competitiveness for organizations operating in volatile economic and technological environments. this study aims to examine the role of business process antifragility in explaining the impact of digital transformation on enterprise risk management (erm), thereby bridging the existing gap between technological perspectives and behavioral approaches to risk management. the statistical population of the research consists of business owners and managers across various manufacturing and service sectors. data were collected through a standard questionnaire, and the hypotheses were tested using structural equation modeling (sem) via smart pls software. the results revealed that digital transformation has a positive and significant effect on enterprise risk management, and business process antifragility acts as a strong mediating variable that enhances this relationship. the findings indicate that organizations with antifragile business processes are not only resilient to environmental disruptions but also capable of leveraging crises and fluctuations as opportunities for organizational learning and growth. the novelty of this research lies in integrating three previously distinct yet complementary domains—digital transformation, antifragility, and enterprise risk management—and in proposing a conceptual framework for building intelligent organizational robustness in the digital era. based on the findings, it is recommended that business managers focus on data-driven strategies and digital redesign of core processes to strengthen their organizational capability in facing emerging risks and rapid environmental changes.